TABERİ (RH.A)’İN BAKIŞ AÇISIYLA HAC SURESİ 6. VE 10. AYET-İ KERİMELER

11- İnsanlardan öylesi vardır ki, Allah’a yarım yamalak ibadet eder. Kendisine bir iyilik dokunduğu zaman rahatlar. Başına bir bela gelince de tam tersine döner. O, dünyasını da âhiretini de kaybetmiştir. İşte apaçık hüsran budur, ^[1][15]

12- O, Allah’ı bırakıp, kendisine zarar da fayda da vermeyen şeylere tapar. İşte büyük sapıklık budur. ^[2][16]

13-  O, zararı faydasından daha yakın olana tapar. O taptığı şey ne kötü bir dost, ne kötü bir arkadaştır.

İnsanlardan bazıları vardır ki, Allah’a şüphe içinde kulluk ederler. Kendi­lerine bolluk gibi bir menfaat dokunduğunda huzur içinde olurlar, ve İslâm’da devam etmeye karar verirler. Başlarına kıtlık vb. bir sıkıntı geldiğinde ise geri­sin geri inkâra dönerler, dinden çıkarlar. İşte bu tür insanlar dünyada da âhirette de hüsrana uğramışlardır. Zira dünyada arzuladıkları şeyleri tam olarak elde edememişler, âhirette de yaptıkları ibadetten dolayı mükâfat alamayacaklardır. İşte apaçık zarar budur. Onlar, dinden çıktıktan sonra kendilerine bir menfaat ve zarar vermeyen şeylere taparlar. İşte apaçık sapıklık budur. İşte böylece onlar, zararı faydasından daha çok olan bir şeye tapmış olurlar. Halbuki o tapmış ol­dukları şey ne kötü bir dost, ne kötü bir arkadaştır.

“Bir kısım insanlar vardır ki onlar, Allah’a yarım yamalak ibadet ederler.” âyetinin izahında Abdullah b.Abbas diyor ki:

“Birtakım insanlar Medine’ye geliyorlardı. Bunların kadınları erkek ço­cuk doğurur, atlan da döl verirse onlar İslâm için, “Bu iyi bir din.” derlerdi. Şa­yet kadınları doğum yapmaz ve atları dol vermezse Bu, kötü bir din derlerdi. ^[3][17]

Abdurrahman b.Zeyd diyor ki: “Bütün,münafıklar bu âyet-i kerimenin zikrettiği şekildedir. Dünyası düzelirse ibadete1 devam eder. Dünyası bozulursa o da bozulur, ibadetine devam etmez. Ancak dünyası düzgün okluğu nisbette  kulluk eder. Başına bir sıkıntı veya bir bela geldiğinde dinini bırakıp inkâra dö­ner “^[4][18]

14- Şüphesiz ki Allah, iman edip salih ameller işleyenleri, altlarından ırmaklar akan cennetlere koyar. Doğrusu Allah istediğini yapar.

Allah Teala bundan önceki âyetlerde müşrik ve münafıkların hallerini beyan ettikten sonra bu âyette de kendisine hakkıyla iman edip salih amel işle­yenlerin cennetle mükâfatlandıracaklarını beyan ediyor ve böyle insanları iman etmeye teşvik ediyor. ^[5][19]

15- Kim, Allah’ın, dünyada ve âhirette Peygamberine yardım etme­yeceğini sanıyorsa, semaya bir yol bulup uzansın sonra vahyi kesmeye ça­lışsın da bir baksın bakalım kurduğu tuzak öfkesini giderebiliyor mu?

Bu âyet-i celile, çeşitli şekillerde izah edilmiştir. Bu izah şekillerinden biri mealde verilen ve îbn-i Zeyd’in de kabul ettiği izah şeklidir.

Abdullah b.Abbas, Mücahid, İkrime Atâ, Katade, Ebu Cevza vb. âlimler ise bu âyeti şöyle izah etmişlerdir. “Kim, Allah’ın, Peygamberi Muhammed’e, dünya ve âhirette yardım etmeyeceğini sanıyorsa evinin tavanına bir ip bağlayıp onunla kendini assın. Sonra baksın ki onun kurduğu tuzak, Öfkesini giderebili­yor mu? Yani, Muhammed’e karşı çıkanlar intihar etseler, kendilerini öldürseler dahi ona engel olamayacaklardır. Allah ona mutlaka yardım edecektir.

Bazı müfessirler de bu âyeti şöyle izah etmişlerdir: “Kim, kendisini dün­ya ve âhirette Allah’ın nzıklandınnadığını sanıyorsa, evinin tavanına bir ip takıp onunla intihar etsin. Zira onu Allah rızıklandırmayınca ölüme mahkumdur. Onun yapacağı tek şey ölmektir. Böyle bir yola başvumıası onun öfkesini de gi­deremeyecektir. O, âhirette daha ağır bir şekilde cezalandırılacaktır. ^[6][20]