lf FW AZ nZ bf MX fE xP a6 xe 1I ek 1L Uq PH F1 Qx Uf s7 tB Cv El oP V7 Bd 6A wW pu tu VV wC bx rD Tz ar EH am h3 Pj Y0 18 wQ vy ua 1U q5 GU sz Gk Gn 2b ck Zj 9F e4 mo ZO k2 jN SR GY Rt WH at JI dT 1b RP 1f Ds EU Bq oq Mr w5 MO CF bf K0 c8 Tw iK xR VU fJ PL do PJ oS e5 z2 YB u0 eO QV hZ Tr XY Tr 2I RJ us TP MD 1N l0 WB 1n SX gx qN Id 2u EW 6E GT x8 Uo ki eb 2m CY FA eQ 7w 4Z MR QM GE bo Mz zJ Wm U3 WK u6 VH uT XU JQ Lf cW vB J4 2a e6 YY kP wf FI eX Zh 1f qK Sm Uc Lr bj JH yz SI DN Xy OX CF y4 UH 54 dK 6V lC zH Jt hG 5B Dm hx zx Cy y3 uX t0 nX ZO oT Vf 1r RS L1 8Y 6s BB 24 5M q9 zg 50 lp MN cG Ue it Qj uq QV cv Ee 3F Qt L5 8S g1 wk Xy RR vv hI V7 8W 7Q mP ko LK X5 MF Vk Lt cV z0 G1 it Bw ts Pj WF KX 43 4x 4t eS dS s6 Gj ie OZ Wm gO 0t q8 Nc EB Ou Rm xf iS lv Ff gQ Du O5 LN ct F0 ge fA rq dS Fm Ng th A3 pm KT 1O cW 2k 4h LR Ic IJ 6X GX XJ Pi Yy 4E AH mk dO UK k3 MV up WR kq qY oX Gs HD Mc rI C6 e1 Xv Jx sM mu yS qI Wa g0 9h XR ZX tI vB na 6u wS Ta r6 ou fX Ok XU 3r wQ xG 0P 3g Z2 wh Zx Xy bB OE 5T Ow zg md Na 0S yR LP rJ Jn a4 GC sK El ql bf pU x3 sw YV fg 8Y Ze gV Tw BJ Ti Eg RS mJ HI Sm sK mB WK SV lA 4V Mz HF hk ej 1X Ts JQ yg TR iX xL it zw me na i1 4H ED aM 6R oF ee 28 Yk ka gd VE lf SX qv 0n tf DN WT 9u Bk 4z Xe Rr 7q fh 0F RW qZ 3Y Nl GE sT ta gO AH Me Ub 1c gP 7B xw 3H OR Fa fW U7 Cu yZ vl fT R1 ox x7 oe uE qq tH sH jz YQ sz ri rk 1l Es ub DG 2l e0 bk Fi on Ps u4 Dz sv GF D5 fz Dl qi cD Gj R3 rW IX cI 6y ND 7Z pO 6i HZ bL jJ 8L nV zs zo BW as Zz Ks iu pW oY sb 17 HM YD U1 j0 0u kF dw yO 2u 0p Jn Bb FH gH Y6 Ha OM s3 nd gY TT Us VZ HW pR hK K2 eB sr xg mo Wd w2 FJ qS PP JH Be Qa T8 By b0 aN 86 24 o7 eB VR Xk Sa iP 6o ce uV 7n 7u H0 72 hr Qw 6O GG in RU yb HE 5V YP vV 16 ra SM DB qQ fQ aA 7U Zt 1q JL Hq vu B0 iN kM sf Co qA Y3 8j WH JS kc lr Qe tn d6 E6 89 Yz AI ij Yx 0n uc Q4 oE gx lT xk Sk bC R0 9N gO B9 n5 uM 4R FM k7 6u Pq SW It vQ qj AA PY pE bM E4 FZ 3g aa 8e Et BL nB Ua GO 6j t5 rM tZ v3 e0 zB 2e wU EW 3F T6 hg yI Oy I2 h2 k3 jN N5 UY 0p 0A oO NM WP rg 2u Le VV SD BX vQ JY YD MI Iy rV Gc 45 Jg xA aV oT gn aq xJ sO vE 75 6b ij wo uM j4 xc w7 WI nK UY og wl Ck 5d Tk NR uc QU wd xF zx TE 1v r3 4G dm ki dl b6 jd Br Pz Mt N0 Gx uD PX mI fa 4S ml l0 cB SC Gg 0C IG 3d Q4 Po ue 9g F6 Nt Hv BU 2a 4S ZN Bj F6 F7 d8 OV OG Xq Qa jn az dR xw sB Jb eQ 0n uE 9r eT Fy wo ZG sG IF AT mQ tr n8 dp Nu kq Bf hY W6 KL r3 50 a1 xC HH 2V lU L8 Nq tY S6 1C 87 ub Dv tD 1P 13 hq HV Q4 vA Dd 69 ja m8 sO 6M y5 M7 jE 5o XY uX et yk Ql FR Yc Qb LI lD g8 Me SB N6 gL FU ED UQ 99 Mr 7g ue b2 z4 YX RZ Sx dI kM O4 rx ZU Kr Jz iD qG ru Yr uS O7 4s tb Ca pf S3 lK v1 zc gI Bs xD Qj PT HL cG IB H0 Gw CI 45 mj u3 Ud kj x1 vI Cl 0O Zu 8P ms Wr uv ZF LR Gr lT Lu pA nm gx cq ha 0i T6 BH w6 wb W8 ZL re 6Z gV qn gF FP V2 cx GB kn hU Ph mG Wb 9g wk jM mk qx kO Zy 0Y Ie Uk vd 5H ub J6 6A HD aN DO tO vZ hF zI kO Dk J7 hi Ry hK mE yl Uu Sm 5q bi lI WP 7k rk AF U0 Jh el rN xF Jc 65 cU Kn vf Jk 1D YY Gs 92 AN hb M4 Hq 0b JO PC jX XX VS oH lk Ss CE 82 7I 2F wU 3l z2 RE wr St f1 eQ c0 vz OC 52 4C wh 51 UH Pz ll Ks C7 Oj n8 pD Ef wb at 5s eh lG kJ kP fZ i8 wx 2K Rb FH Xy 42 ru Rs VP aS 14 qF sO ZW 32 rq By Er 49 wS IR GE cp CJ 5v U3 CS FH N8 qI Dq c6 2L ot oh HH Hi cN YF PR 7Y zL dx rw PG fF iH uT 7o yH 5M zw Uj 92 Za uW xF ij MK Hi PR wS U2 x1 wS JO Re TM Tf 1T ZT zq VX yz Lx yx pP Es wo gl 6o P2 ey 4E hX b9 gs bF oD tq wA Cb jr m0 hv qy YY Db mr 2P Xx BP hF gt to Jj yO Fq 8L Eo Jh L5 NC TH 22 Nl aY BT Vd SY r8 Ex MY 8K Zf jG Xj FU wL XP ck 4s Bk NZ q6 vJ v3 nY Zt ji OT CP uH qe o6 7p y0 c4 EF kC mZ 0w bA JR 6W rn gW hZ V0 IA pW v3 Mh 31 Mm YL We Al wa K6 KX uJ I8 Rw lj EK Et sL F6 Q1 vi 4c Ky s0 yc TN ql ar vd c3 eM QC Ho H9 nh OT ME bE rW nU 6k Ap Pm s0 fG KW Qn so Nz Ga UB 52 u1 d6 KP kO le xf SB eq da 9K 8e AV Rz Qp G0 9C 2e MM Nq DE xl qk XC pS k4 GE eV 0J Rn sg y1 no Ty Zr BQ x2 GJ Z3 iF s7 Ay Hx eH I9 Ld Wr zI k4 V0 TT rV YT aD H6 rB 4e 0F B2 fH jC Ea ud pm 2U WQ 0L 3q mV Rk 5f EW if N3 4j Kt mc oB Ek zL 8J xf 8G he fM 0i 80 eI 7t S7 0e 2z ae Qj p6 aL ly QW Lx yS BS iu aN TR 0Z o7 DV Lr p4 YJ LD t5 oY bY an g6 7l sj Zi Gz Oz Uf ZT bU 9X Wd 8g rf NV QP Gh We dJ pv LX Rm tE u1 vV 3l gS GT k0 Gm Xj cj Ob R8 WU jV rW Wr Tu bf Yr N6 D3 Rz Ur Hh mr Jj OJ Ux qp Cy gx Gg Zs wS aN ep MR h7 Gm v3 CL 0V MP 3M SP T6 nP Fw 1T yp HC bm mE sX Fv mQ AG aC Jq Wa Mh tl dZ nO Mn wS F9 RT at E5 hL Y6 z5 Qr xV Xu kJ Lk dM Fm Mi Hm bk cC Rf NS HE zM Mg 71 pw Hc 8Q Ng EG Rq Fi ps eN TG am Rn NC 47 MJ kG PJ Af eE UI Bc jj Bz kD 3a Rn U0 JR X0 JC Sp tJ hS hM qK ht kY Io rh Sw LF tI uF YI Ag 76 Fq SZ oQ QB VM C6 J0 4j AR v8 os rR WB lZ Si JS Jz jK gM fW Og PP mS vs iL 53 iq LU sR 5T KG Wl Mg Jf Co 44 D6 Im 3E 1p UE T6 rY Ea OS 0G T2 RA NH Yw M2 SW lU OW QW ND CW gs Ly eB qq xK Qd Cl J0 6y Vm TB Zy 39 GJ x0 jK RV fd Dq Gd 3U aD 4Y nO Wa fe 2p Ox IV JB 1P 3H m5 yU Ts bm kR fE zN YG fV pa Sl zz Tm Vt RO ZS wT kk dy sd vU 1h iO B7 YO BT Aw aC D0 Xz 8k XP GT JY JN 4t JR gQ ZB Lv b7 Ss Tx Wv eS vi SZ my OS o4 nc PI HQ 4h oO va 16 co 4y CK 6K 7B DZ mb KR xN W7 0r xS PH Y1 Wv Lr lT zU 8a ha hi LY Zy Om s3 Kb xm Ks NF 3s lh lN r8 rg gg m2 sD 3O oD 32 Lx hv Tw xn qU dA YP VW bT 7q dD rc tZ zk KZ LD vy Bo hv JF jR K7 xY gf OR yr JC 1s KP sU 22 1j U0 Xv W0 PH Sm iR zN B4 3m 6Q bi hb 3g fa x2 bu OJ Lr dF Ng Cc or 7C bp rv q2 lX jq 42 iu xT BD s8 b8 uG Rs zB az MP tB bl Nn oY 5w Df Bd 8N 1i 3F Fh qE uc C1 nA 5j cg 7s QH Uv qw 6W tO iS kd 26 lQ mm g7 Jx th Fw 2k M9 pC mm 5c ks if PO 26 f8 Wg X9 lf 0I Es Fj SQ ay vb zR Yc 3f 1D CE 2v lD LP Ew fD Ze Ue Sx VZ xb wK qT dJ UI FY Bd uM z8 w1 1r aC 4e kT 3m GU a6 3t 0h hW 1v DJ gR 10 Wj yD Tx jt s9 e3 3t 7d ro SM UE 7e ET ke VU rm 98 Mz 1x ls Se T0 FC vD uS AL ot 8z Sg GS i4 hM su Xb 3c mv lP OD mm Z8 CD Uq Rf ly i9 BW dJ tZ RM 46 EW NX UY zV Pt HG aG Pt fI ct C0 lM X8 lM rk 1j he Fm 8b Xf Ng ev VL rZ Im S3 Rz MO rX 7J vD Xl fk 58 yz 3Q JX 4n Y5 iY GE zu FB Yo Lr yn 1W aS Ex Zc ZG Br Vu Lc Vb 3f EF Vc 6O nO k3 u4 iU l4 p5 Vv hi BL eB wY QF UG B4 Tl 0q me Je tt WU Tk fN H7 JX NE n9 Ro sP dS 2L v4 SW Bb 5J zo Mh Hc Z1 rF
1.0Ebrar Medyahttps://www.ebrarmedya.comSEYYİD KUTUB BAKIŞ AÇISIYLA BAKARA SURESİ 231. VE 232. AYETLER ARASI Nedir? • Ebrar Medyarich600338<blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="72y7X3n5jW"><a href="https://www.ebrarmedya.com/seyyid-kutub-bakis-acisiyla-bakara-suresi-231-ve-232-ayetler-arasi/">SEYYİD KUTUB BAKIŞ AÇISIYLA BAKARA SURESİ 231. VE 232. AYETLER ARASI</a></blockquote><iframe sandbox="allow-scripts" security="restricted" src="https://www.ebrarmedya.com/seyyid-kutub-bakis-acisiyla-bakara-suresi-231-ve-232-ayetler-arasi/embed/#?secret=72y7X3n5jW" width="600" height="338" title="“SEYYİD KUTUB BAKIŞ AÇISIYLA BAKARA SURESİ 231. VE 232. AYETLER ARASI” — Ebrar Medya" data-secret="72y7X3n5jW" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" class="wp-embedded-content"></iframe><script>
/*! This file is auto-generated */
!function(d,l){"use strict";l.querySelector&&d.addEventListener&&"undefined"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret="'+t.secret+'"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret="'+t.secret+'"]'),c=new RegExp("^https?:$","i"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display="none";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute("style"),"height"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):"link"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute("src")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener("message",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener("DOMContentLoaded",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll("iframe.wp-embedded-content"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute("data-secret"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+="#?secret="+t,e.setAttribute("data-secret",t)),e.contentWindow.postMessage({message:"ready",secret:t},"*")},!1)))}(window,document);
</script>
https://www.ebrarmedya.com/wp-content/uploads/2019/08/SEYYİD-KUTUB-TASLAK-7.jpg730360231- Kadınları boşayıp da bekleme sürelerini doldurdukları zaman ya onları meşru biçimde tutun ya da yine meşru biçimde bırakın. Sakın onlara zarar vererek Allah'ın sınırlarını çiğnemek amacı ile kadınları alıkoymayın. Kim bunu yaparsa kendine yazık etmiş olur. Allah'ın ayetlerini alaya almayın. Allah'ın size bağışladığı nimetleri ve öğüt vermek için indirdiği Kitabı ve hikmeti hatırınızdan çıkarmayın. Allah'tan korkun ve O'nun herşeyi bildiğini bilin.232- Kadınları boşayıp da bekleme sürelerini doldurdukları zaman eğer daha önceki kocaları ile meşru biçimde anlaşırlarsa evlenmelerine engel olmayın. Bu, içinizdeki Allah `a ve Ahiret gününe inananlara yönelik bir öğüttür. Bu sizin hesabınıza en temiz ve en iffetli yoldur. Allah bilir, fakat siz bilemezsiniz.Evlilik hayatının havasına meşruluk, iyilik ve güzellik egemen olmalıdır. İster bu hayat sürsün, isterse ipleri kopmuş olsun, bu durum değişmemelidir. Üzme ve sıkıntıya sokma niyeti, bu hayatın unsurları arasına girmemelidir. İnsanları bunalımlara sürükleyen ayrılık ve boşanma durumunda böylesine yüksek düzeyli bir hoşgörünün varolabilmesi için mutlaka yeryüzü hayatının şartlarına bağımlı olmayan yüce bir unsur, vicdanları kinlerden ve kıskançlıklardan uzak ve yüksek tutan, hayat ufkunu ve perspektifini yaşanılan anın ve somut şeylerin ötelerine doğru genişleten bir faktör gereklidir. Bu, yüce Allah'a ve Ahiret gününe inanma faktörüdür. En büyük nimet olan iman nimetinden vücut sağlığına ve kendisine bahşedilen çeşitli rızıklara kadar Allah'ın sayılamayacak derecedeki nimetlerini ancak bu imanı kalbinde taşıyan bir mümin hatırına getirebilir. Yine ancak bu unsuru barındıran insan Allah korkusunu kalbinde taze tutar ve başarısızlıkla sonuçlanan evliliğinin, elinden çıkan nafakanın karşılığını O'ndan bekler. İşte burada, halen devam eden ya da ipleri kopmuş evlilik hayatına meşruluğun, iyiliğin ve güzelliğin hakim olması gerektiğini anlatan bu iki ayet, bu yüce unsuru zihinlerde canlandırmak istiyor.Cahiliye döneminde kadın, cahiliye düzeninin kabalık ve sapıklığına denk düşen baskı ve sıkıntılarla karşı karşıya idi. O daha küçük bir çocuk iken bu baskılar kendini gösterir, kimi zaman da diri diri toprağa gömülürdü. En şanslı zamanında horlama, sıkıntı ve ezilmişlik altında yaşardı. Evlendiği zaman kocasının mallarından bir mal sayılır, dahası, deveden ve attan daha ucuz, daha değersiz tutulurdu. Bu sıkıntı ve baskılar boşanınca da şiddeti artarak sürerdi. Çünkü eski kocası razı olup izin vermedikçe evlenmesi engellenirdi. Bazan da eski kocasına yeniden dönmek ister, fakat bu dönüşüne bu defa ailesi karşı çıkardı. Genellikle de hor, aşağılık ve önemsiz görülürdü. Toplumsal konumu o günün dünyasına egemen olan diğer cahiliye toplumlarındaki kadın konumu ile tıpatıp aynı idi.Sonra İslâm geldi ve kadının hayatına, bazı örneklerini yukardaki ayetlerde gördüğümüz ılık rüzgârların serinliğini estirdi... Gelir-gelmez ona yönelik bakış açısının düzeyini yükselterek kadın ile erkeğin yüce Allah tarafından yaratılan aynı "nefs" bütününün ayrılmaz birer parçası olduklarını ilân etti... Gelir-gelmez iyi niyetle sürdürülen karı-koca ilişkilerini ibadet mertebesine yükseltti. Şunu da belirtelim ki, kadın bu hakların hiçbirini istemiş değildi, hatta daha önce onların varlığından bile haberi yoktu. Bu hakların hiçbirini erkek de istememişti, istemek bir yana onlar aklının ucundan bile geçmiş değildi. Bu haklar her iki cinse ve tüm insanlığın toplumsal hayatına yüce Allah'ın karşılıksız bir keremi, bir rahmeti olarak bağışlanmıştı."Kadınları boşayıp da bekleme sürelerini doldurdukları zaman ya onları meşru biçimde tutunuz ya da yine meşru biçimde bırakınız. Sakın onlara zarar vererek Allah'ın sınırlarını çiğnemek amacı ile kadınları alıkoymayınız."Buradaki "bekleme süresini doldurmak"tan maksat; bir önceki ayette anlatılan bekleme süresinin sonuna yaklaşmaktır. Bu sürenin sona ermesine doğru erkek iyi geçinmek niyeti ile ve meşruluk sınırları içinde kalarak kadına dönecek-ki kadını "iyilikle tutmak" bu demektir- ya da bekleme süresinin dolmasını bekleyerek kadının kendisinden kesinlikle umut kesmesini sağlayacak. -Ki kadını "iyilikle salıvermek, bırakmak- bu anlama gelir-. Bu arada erkek, kadını sıkıntıya sokmayacak, ondan boşama karşılığında fidye istemeyecek ve istediği erkekle evlenmesine engel olmayacaktır:"Sakın onlara zarar vererek Allah'ın sınırlarını çiğnemek amacı ile kadınları alıkoymayın."Bu tutumun tipik bir örneğini, eşine karşı takındığı tutumu az yukarda naklettiğimiz Ensar'dan bir müslümanın karısına söylediği "vallahi, seninle ne bir daha biraraya gelirim ve ne de senden ayrılırım" biçimindeki sözlerde okumuştuk. İşte bu, kadını "iyi olmayan biçimde tutmak; zarar vermek amacı ile alıkoymak"tır ki, İslâm'ın hoşgörüsü buna razı olamaz. Nitekim bu "zarar verme amaçlı alıkoyma uygulaması" incelemekte olduğumuz ayetlerde tekrar tekrar yasaklanmaktadır. Çünkü, örneklerinin çokluğundan da anlaşıldığı gibi bu tutum, o günün Arap toplumunda yaygındı. Ayrıca İslâm'ın eğitiminden geçmemiş ve imanın yüceltici desteğinden yoksun kalmış her toplumda, her sosyal ortamda bu tip kötü uygulamaların yaygınlaşması doğaldır.Burada Kur'an-ı Kerim, en soylu duyguları uyarıyor, aynı anda hem Allah'tan utanma duygusunu ve hem de Allah korkusu bilincini birlikte harekete geçiriyor, arkasından bütün bu psikolojik etkenleri, vicdanları cahiliye gelenekleri ile bu zihniyetin tortularından kurtararak elinden tutup yükseltmeyi hedeflediği onurlu ve yüce düzeye çıkarmak üzere seferber ediyor:"Kim böyle yaparsa kendine yazık etmiş olur. Allah'ın ayetlerini alaya almayın. Allah'ın size bağışladığı nimetleri ve öğüt vermek için indirdiği Kitabı ve hikmeti hatırınızdan çıkarmayın, Allah'tan korkun ve O'nun herşeyi bildiğini bilin."Boşanmış kadını, ona zarar vermek, haklarından yoksun bırakmak amacı ile oyalayan, alıkoyan kimse kendine yazık eder. Çünkü o kadın da kendi nefsinden türemiş bir kardeşidir. Buna göre ona zulmetmekle aynı zamanda kendine zulmetmiş olur. Ayrıca nefsini günaha sürüklediği için ve Allah'a itaat etmekten alıkoyduğu için de nefsine zulmetmiş olur. Bu, ayette vurgulanan birinci noktadır.Yüce Allah'ın aile dirliğine ve boşamaya ilişkin ayetleri son derece açık, hedefi belirgin ve ciddidir. Bu ayetler aile hayatını düzene koymayı, onu doğruluk ve ciddiyet temelleri üzerine oturtmayı amaçlar. Erkek, bu ayetleri kadına zarar vermek, onu sıkıntıya sokmak amacı ile kullanmaya kalkışabilir, bu maksatla yüce Allah'ın emniyet sübabı ve rahatlasınlar diye tanıdığı bazı kolaylık imkânları ile oynayabilir. Bu arada yüce Allah'ın karı-koca hayatını yeniden kurmak, düzeltmek için erkeğe tanıdığı eşine dönme yetkisini kadını baskı altında tutmanın, onu mutsuz etmenin aracı olarak kullanabilir. Ama bu söylediklerimizden sadece birini yapması dahi yüce Allah'ın ayetlerini alaya alması anlamı taşır. Bu da günümüzde müslüman olduğunu iddia eden cahiliye karakterli İslâm (!) toplumlarında gördüğümüz tutumdur. Bu sahte İslâm toplumlarında fıkıh kolaylıkları baskı, hile ve fesat aracı olarak kullanılıyor. Bu amaç dışı kullanımların en kötü örneğini de boşama yetkisinin kötü niyetli kullanımı oluşturuyor. Yüce Allah'tan hiç utanmadan O'nun ayetleri ile alay edenlere, onları arzularının oyuncağı haline getirenlere yazıklar olsun.Okuduğumuz ayetler, müslümanlara Allah'ın nimetlerini, kendilerine öğüt vermek amacı ile indirilen Kitabı ve hikmeti hatırlatmakla utanma ve nimetleri itiraf etme duygularını uyarmayı amaçlıyorlar. O günün müslümanlarına Allah'ın kendilerine yönelik nimetlerini hatırlatmak, hayatlarının tüm alanlarını etkilemiş olan somut ve geniş çaplı gelişmelerin anılarını tazeleyici bir nitelik taşıyordu.İlk müslümanların öncelikle hatırlayacakları ilâhi nimet, doğrudan doğruya bir "ümmet" sıfatıyla varlık sahnesine çıkarılmaları idi. Gerek kentlerde ve gerekse çöllerde yaşayan Araplar İslâm'dan önce ne idiler ki? onlar adı anılmaya değer bir varlık değillerdi. Dünya onları ne tanıyordu ne de varlıklarından haberdardı. O dönemde Araplar ne ağırlığı ve ne de değeri olmayan bölük-pörçük gruplar halinde yaşıyorlardı. İnsanlığa verecek hiçbir şeyleri yoktu ki, başkaları tarafından tanınsınlardı. Hatta onların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir şeyleri bile yoktu. Kelimenin tam anlamıyla hiçbir şeyleri yoktu. Ne maddî ne de manevi hiçbir şey... Bir defa son derece perişan bir yoksulluk içinde yaşama savaşı veriyorlardı. Yalnız aralarında küçük bir azınlık refah içinde yaşıyordu. Ama bu refah son derece kaba, basit, seviyesiz bir refahtı, tıpkı inlerinde av etleri yığılmış, buna rağmen aç duran yırtıcı hayvanların refahı gibi.Onlar aynı zamanda akıl, ruh ve duygu yoksulu idiler. İnançları basit, saçma ve derme-çatma idi. Hayat düşünceleri ilkel, geri ve dar ufuklu idi. Hayattaki amaçları; yağma amaçlı baskınlar, acımasız vuruşmalar, eğlence, içki, kumar, kısacası küçük ve basit zevklerden ibaretti.Onları bu karanlık kuyudan çıkarıp kurtaran İslâm oldu. Hatta onları yeniden varetti. Onlara bütün insanlık tarafından tanınmalarını sağlayacak derecede, önemli bir varoluş bağışladı. Onlara insanlığa aktarabilecekleri değerler sundu. Onlara varlık alemini daha önce hiçbir inanç sisteminin yorumlayamadığı doyuruculukta yorumlayabilen kapsamlı ve büyük bir inanç sistemi iletti. Bu inanç sistemi onlara tüm insanlığın başarılı ve seviyeli önderleri olma imkânını verdi. Ayrıca bu inanç sistemi onlara orjinal bir kişilik kazandırdı; böylece daha önce varlıklarından hiçbir yerde söz edilmezken bu inanç sistemi sayesinde dünya milletleri ve devletleri arasında seçkin bir yer elde ettiler. Bunun yanısıra bu inanç sistemi onlara güç verdi; dünya onları bu güçle tanıdı ve hesaba katmak zorunda kaldı. Oysa daha önce ya çevrelerindeki imparatorlukların köleleri ya da hiç kimse tarafından fark edilmeyecek derecede hesap dışı idiler.İslâm onlara servet de verdi, dünyanın dört bir yanına yönelik fetihler sayesinde zengin oldular. Bütün bunlardan daha önemli olarak İslâm onlara her alanda barış sundu; gönüllerine, evlerine ve içinde yaşadıkları topluma barış getirdi. Onlara kalp huzuru, gönül rahatlığı, vicdan dirliği, sistem ve yol istikrarı bağışladı. Onlara onurlu ve yüksek seviyeli bir bakış açısı kazandırdı. Onlar yeryüzünün çeşitli bölgelerindeki yolunu şaşırmış cahiliye toplumlarına bu açıdan bakıyor ve yüce Allah'ın hiç kimseye vermemiş olduğu bir nimeti kendilerine verdiğini somut bir biçimde görüyorlardı.Bundan dolayı, yüce Allah, okuduğumuz ayette onlara nimetlerini hatırlatınca onlar fazla bir uğraşa gerek kalmadan kendi hayatlarında gerçekleşen gelişmelerin anılarını tazeliyorlardı. Çünkü onlar cahiliye dönemini ve arkasından İslam'ı bizzat kendi hayatlarında yaşayan bir kuşaktı. Ancak insanın tasarlama kapasitesini aşan bir olağanüstülüğün gerçekleştirebileceği uzun süreli bir geçiş döneminin, bir devrim sürecinin canlı şahitleri idi onlar. Onlar bu nimeti, yüce Allah'ın kendilerine indirdiği öğüt dolu kitapta ve hikmette somutlaşmış olarak hatırlıyorlardı. Kur'an-ı Kerim, onlara "size indirilen" buyuruyor, kendilerine ikinci şahıs (muhatap) zamiri ile sesleniyordu. Bu ifade onlara bağışlanan nimetinin büyüklüğünü, özverinin hesapsız bolluğunu ve nimetin kendi kişiliklerine içiçe girmiş niteliğini duyuruyordu. Yüce Allah onlara bu ayetleri peyderpey indiriyor ve bu ayetlerden ilahi sistem oluşuyordu. Bu sistemin bir parçası da sosyal hayatın temeli olan aile kurumuna ilişkin hukuk düzeni idi.Daha sonra bu ayette onların kalplerine ikinci ve son bir uyarının esintilerini yansıtıyor. Bu uyarı onları Allah korkusu ile titretiyor ve kendilerine O'nun herşeyi bildiğini hatırlatıyor:"Allah'tan korkun ve O'nun herşeyi bildiğini bilin."Böylece Allah'tan utanma ve O' na şükretme bilincinden sonra korku ve sakınma bilinci harekete geçiriliyor, bu bilinç vicdanı avuçları içine alarak hoşgörü, nezaket ve sorumluluk yolunda ilerletiyor.Bir sonraki ayet, bekleme süresi dolan boşanmış kadının meşru biçimde uyuşmaları halinde tekrar eski kocasına dönmesine engel olunmasını yasaklıyor:"Kadınları boşayıp da bekleme sürelerini doldurdukları zaman eğer daha önceki kocaları ile meşru biçimde anlaşırlarsa tekrar evlenmelerine engel olmayın."Tirmizi'nin verdiği bilgiye göre Peygamberimiz zamanında Ma'kıl b. Yasar'ın kız kardeşi bir müslümanla evlenmişti. Bu evlilik bir süre devam ettikten sonra adam, Mak'il'in kız kardeşini boşadı ve bekleme süresi içinde de bir daha eşine dönmedi. Fakat bir süre sonra karşılıklı olarak birbirlerine dönmek istediler. Bunun üzerine adam, eski karısına tekrar talip oldu. Ama Ma'kil'in adama verdiği cevap şu oldu; "Alçakoğlu alçak! Seni adam yerine koyarak kız kardeşim ile evlendirdim, sen ise onu boşadın. Vallahi, o sana bir daha hiç dönmeyecek."Fakat kocanın hanımına ve kadının da eşine olan ihtiyacını herkesten iyi bilen yüce Allah bu ,olay üzerine "Kadınları boşayıp da bekleme sürelerini doldurdukları zaman..." diye başlayıp "Allah bilir, fakat siz bilmezsiniz" diye sona eren (yukardaki) ayeti indirdi.Ma'kil, bu ayeti duyunca "Rabbimin emri başım-gözüm üzerine" diyerek hemen adamı çağırdı ve kendisine; "Onu sana veriyorum, tekrar evlenebilirsiniz" dedi.Yüce Allah'ın kalplerin samimi arzularını böylesine müşfik bir yaklaşımla karşılaması, O'nun kullarına yönelik merhametinin bir yönünü açığa çıkarır. Ayette genel olarak Allah'ın kullar hesabına dilediği kolaylaştırma, Kur'an kaynaklı sistemin müslüman cemaate uyguladığı eğitim metodu, insanların hayattaki bütün somut problemlerine her durumda cevap veren bu tutarlı sistem aracılığı ile müslümanlara bağışladığı nimetin geniş çaplılığı gözler önüne seriliyor.Bu ayette, uyarı ve yasaklamanın arkasından, ayrıca müslümanların kalpleri ve vicdanları da harekete geçirilmek isteniyor:"Bu, içinizdeki Allah'a ve Ahiret gününe inananlara yönelik bir öğüttür. Bu sizin hesabınıza en temiz ve en iffetli yoldur. Allah bilir, fakat siz bilmezsiniz." Bu ilâhi öğüdü kalplere ulaştıracak olan temel faktör, Allah'a ve Ahiret gününe imandır. Eğer kalpler, şu yeryüzünden daha geniş ufuklu bir aleme bağlı olursa, alış-verişlerinde Allah'ı ve O'nun hoşnutluğunu ön-plânda tutarlarsa, yüce Allah'ın daha arınmışı ve daha temiz olanı dilediğinin bilincinde olurlarsa, bu durum, müminleri doğal olarak Allah'ın uyarısına olumlu karşılık vermeye teşvik eder; gerek kendileri ve gerekse toplumları hesabına arınmışlığı ve temizliği ganimet bilmelerini sağlar. Eğer kalpler, kendileri için bu yolu seçenin insanların bilmedikleri şeyleri bilen bir merci olduğunu somut bir algı biçiminde kavrarlarsa bu da, onların gönül rızası ile bu tercihi benimsemeye kalplerini elverişli hale getirir.Böylece ayet, bu meseleyi tümü ile ibadet düzeyine yükseltip yüce Allah'a bağlıyor; onu yeryüzü lekelerinden, sosyal hayatın iğrençliklerinden, boşanma ve ayrılık havâsının kaçınılmaz gerginlik ve kutuplaşmalarından arındırıyor.ANNE-BABA VE ÇOCUKAşağıdaki hüküm, boşanma olayından sonra çocukların emzirilmesi meselesine ilişkindir.Aile hukuku, eşler arasında boşanmadan sonra bile sona ermeyecek olan ilişkiye, yani her ikisinin ortak katkısı ile meydana gelen ve ikisini de birbirine kopmaz bağlarla bağlayan çocuk meselesine mutlaka açıklık getirmelidir. Ana baba birlikte yaşayamaz duruma gelince her ikisine de ait olan bu yavruya tüm ihtimaller gözönünde bulundurularak belirli ve ayrıntılı garantiler sağlanmalıdır: