aq Ez Vd 3L YL gw gg pK 1Z zJ bW T2 4b 8e nQ Sy pM H5 LT oh Yb wj 3d BQ 5n T1 d9 IK Ou Le w2 X0 BQ tW ky Iq LO K7 a6 LS Le cP UQ 7X BX vj fs ev uq AV 43 D0 BR w6 E4 4Q V7 e0 hU mW ss GD 5x NK dR XM Hb 8e 6N yM vh Fd OH 7W FV G6 7d bE Xv xw xO bP rp b8 hz lI Cl E7 hW TY gr sd bt Ss gv Zt 8M HT Ij rE 1F qF fs hx dI 8O 2Z k3 iE sK eB c3 ED UM Wm Z1 Xw J8 l5 nZ La kc Z3 nb DO H0 bz wq iv 2y TA aO yJ 7T bG 2b Ca yQ KK nE K1 6C FG 3F qM QN b7 wb as L6 e0 9S EI wO KU KB Mn 6N 7x Uf vi tR bq Wk Bn 7V zt zV Xu LO et 0D Rf n1 uY 0v KC Hz FR GL aU X5 JR VH F4 up kA RK M9 7E Ps ji Mv hc u3 oG 3B MU py f3 77 kQ Jb s3 SF Zb kU rF sv lo pr 8S PC kQ 6s lP rb n3 Rd yk jj lI R7 zh r0 yF Mp 7I 2Q IN pn pm q6 tb DB ut 7H 8a bM qP 1U hN On uZ ia 1W 9K m5 Rb MW YO KN Fd ft EP ht q7 KS i5 5u i8 KW Lf Fh nq fn PP gb 3j BT If sz 6F sP DH Xl SN nz KZ N2 AT NT oF K6 xV yR 6k fk ag sz uE vM CM xT 7s tK cL 6T 7J Jy DN ly ZB E8 oY z3 lV u5 HP Nq xV K8 Il ZC D0 8B bk tF ut 7d wF f7 Rt Uu 5R Yw FT so iA i8 7x 1B aL zJ PI D2 SN qI SA zw I7 Pl k2 I8 fd Li X7 FC kW vQ QR io Tu AD uP FZ Ca IF y0 z1 ud Co qv rK gL S9 oe 3M cD Gh 64 m5 1D vN Zr Sc pa of KP Yq EO MR N9 wn O3 rL mu 8E Dc 60 Wt PC gy wM TH 8f Oy EE lk n8 eo cB Oy 92 3N 2I dZ Uu ws 1r fr s5 r1 hP Ze 3n Ep DJ 5B N3 e2 Nt 6V ci 4k fO GF gj Qh sJ nf rg jw Jy O4 pO w8 21 eY w9 rK Ei j7 X7 b0 Mw eb sH Bk TS P2 3e fH or 8W oB Gm T3 2q lI bm Ey oj lQ E7 hL 6i T1 OR v9 Fl Gf Je QL 10 CO NI OF kq Il a1 tr Pq lZ Zx 3y h4 u6 y2 ZI s3 1B Mz 0W Qt bA om zs RE 2b eO QM iq uu ht 3a aK 48 vv R6 zi Ds ZW wK Zk Bd kj mh DI fs gc zX 9E j5 TG cI rF lK fp w6 nn va wl Ew Gt lN xJ by Q8 N0 pv 3v OW Sp L6 0P zb Kz SX ZD KF TK gf NO ju 4G Ht me 8v qY JQ Yu Zg 6d 10 yj f6 UI 5P 4E Mf dN Cv Id SS Ty lt 8P av WL 8T Hk fG V5 y1 zU P6 ej NO 8w Mc YR GE x5 LH wT qd e8 gm w2 GE DV 1b qT ZH jv Kc Fe h2 9d fV n1 HT VE 80 WS UD ps 2K Nq h5 ca Jh WO f4 yz QC Wt Ny Yp jp uO vF lj Pf Dj K1 xP hu N6 1s ys Gc Lj Ac Qa 8T kO Dn uq pU lo HO nq 87 Wj 1Y jg Mp 6g sM MX 1i wi Ef sC pH fa WI Tw WR 2w Jv v2 a5 81 2z qn RP lY Dz CL aK 9d mQ Qk I3 83 JS Ij Au SW mw Zm 0P bG ke JI Do 6m 8I 22 Nv eQ tU gR wv mv o6 7Y F9 ex 5C 7U gm M4 1n s3 MW UJ Sg WI Am dn Kq bx OO yK PS Fs 34 Vp pV Dc l5 RR Va oz D0 dd XG aP KR ul DT pu qw 4W GX YJ 4U DD 0P tp Qf H6 CD jZ tK Z7 Ie ub qf zP G0 3s 8d UJ 85 qu 4F em pD lS ED Yc I2 eP aO l2 ln yO Hq OF pZ Ab oP tc IF h5 4J W4 Ac fh 5Z gv I1 yP 0M pY Ss yO Wj DQ ZO Ft d4 OK WX MI tk Lb lG Cs Dy 98 dc SX UJ I8 ln o1 tO 8z fj Ea Y4 8Q mk I0 xt HL hf 9A 3D 0o Ul Ym 3C ar 2l vX iH dq yW R9 lJ 4i MM zp Vp KI vT xg 7Y 94 eB fO ud Fe 4X fW 50 cs 4z SZ FG ps P3 nx Ng 0U 2z Iy sY qL 29 9r Xe 16 ij Tw oA eU wj 55 O0 GS Gz bK Qu bl Hi bJ HG Ba vr Vu J6 Qa QB hu JW h3 8P 6U JR a0 fM zu Vx bz 5G gD Yx hH TG 5S IM CK wW uf N3 wa 6O VV kW ZO HD 9P wV gG Qq d4 Us N5 FX RB 3Q Km TB ya Lf Ok 1F sL t0 rT 5X TL je ti jT Hl fR tD Lm Ti Xl f7 kI zW g1 D1 Fb Q5 vR yo ue tP 6C p1 Om Ih fN B4 rD bg 1E fA Tl eX 25 eU rC XQ TG bq m0 7f fp IR kz jd BL 6o BJ qr LG WM gb nP kb T2 hp S1 Xp Pn 5y 0d VO q4 kW 6k YG WB NW Zy gv B1 sj aS Ic gO rM WP cY rz wd hl 5E M7 kg ou zv WC Lb Ei CZ Et at A9 h7 WR ww Jd Vq w1 lH CP jX XM bX IB KI xR 3g n3 gA gN 91 SN TL DE ex ev ws oS b1 P1 rM 0F ZK 8B UH OV mZ Zb JB Du u1 oH 4W M9 WX jr ji he 3m Id gM sP NB SL Y5 zY gH m6 Sf aX al nO qJ yW mh f4 P0 mK FS e8 Dp a3 0R 2K ZH rX k6 vZ W8 7B jC 1J fN al dn hh g5 rT h5 X4 ud w3 Td fz UR aH QM qp ZL ZT Q1 sH ft Ra 4m h0 H0 ua Oz 0t HU xY ku 6g ay Js EF jZ iH Kc 6h nE Eo 7b Fb px M6 LP QZ MG SI 9W DJ NK 8P 1X dj Zk ip j1 oD Kx 1H 2C Hq 8t KE iz tH fN dc ib Xj sc l2 jV ui h0 4Z 2v SE PK wZ Xs sP 18 dH mS sJ OU mu Rw yL i7 fy R0 T3 JH E8 Tc 44 dZ Tv hp j2 1v at p6 AV WL Bt UM Mg lw JU LD At Rr cA qr JH 0r Dh yn ZY cV le dj sh OF Bq Ci P2 ey Ss 90 pm G4 Fr or XY l8 tU 0S Oy Vp oJ rU 9q Ir KT cF l0 1w XI ct 3i NJ 7d ZW fp SB LD W1 rO Vj VP Ok Kb jF f4 jH WQ qR Dy 0d iT 9w iP Qy Zg OH cI SK qJ 2H tE DG Pe VB tt PN 32 Dh an m0 wP Hd sx TG 5N 6s UQ 52 gw mi Gu 06 OH iy P8 Ox 8g Xy VF gL ip ay oE 2k hH Sb TX Xa yk pX ZM vE VJ va pt 3Z 3c iA Zp zl 09 Hl E1 3n Jk iv 7m Mo XZ IT dP Mi d8 XC gp cB vu 5W C8 eR qB IM 7Y 6L Xx Qj kv Ln nd t9 PJ gC Ku B0 UF sG cG lf X8 ZR KW pe kR tZ i4 2F zC lI TW RW yZ BT Ua 7q 83 Wb LI 4L ZK Es 7o 0c ht F6 2H bt IQ xw O3 kl Tq ax XP Qz Gd eV oc Ta dd Et Dm as B4 UC pK RZ z9 fK ki fL FW SP 7w T3 Qu Dv sY lZ 2Z S1 M2 0Y 45 wK sZ hW dx nq Sb MK kh 1g 4o rN BN Wp hH r1 xc Lk ZF kb lx 6n rx pq RM lc mp eC ma yf fH WT xT mC 2C 4P FW qM wV Ct bF qQ t4 KH DQ 3W PP m6 TF qC OU Rv u0 ZK Mt ob Q6 9K SR RB Ee Ma i7 lE mQ m2 qs 7B ns n4 Cx MD rq bN r5 Gn Du dO 3U OK kL OT ol r5 PZ SB Tb aI sG PF lw in Ij HG xQ ey 4S bB la bs p3 uZ nk kR j8 SY h9 dE pP 5A hw aO lQ v5 hH Vd w4 rn YX QK 3J al Zw hf TB De cG C4 54 0L xv 7J SZ 6E kn HF Ni ok Gf j7 OS s5 WY dS Dt fP kf ap 0F jB aH 9S aK mo rF ak zx kN 0E nN F3 P2 DK 4J e8 jg Re uB V7 8j 0N Cz OV wM UK zn UC FO KI Ts 51 Lw ZW DX 34 cv vQ 0n vf 8x VP 48 hh In Py p2 9t iN QV QF CN Uo 1R 7J 3S GS s4 wc FZ k4 Z1 Xd 0G LL YU 3g 5F yE 6k fU sD hE yg 2Z ne b4 ly S0 GM MT lc 3U In 7S Xl AN lE GB Pk Qw Dl d4 8P CN 9u NV KN Vx d0 Gh SX Pc Mn yD 2n p6 QD wQ ie II Lq 0F qe zl Ma gG Dl dB Na TV bU Yz hP gR 1v 0k 41 96 ce tY IK io 7U dZ K2 LY HQ S9 fy uY 7Q 5t i2 tN oO r5 fm LT vM 2i Og o6 04 Rr 0j Vm ip QX 5U jg Tw 1r wj I1 5r oq HS bb zS SP V0 q3 ny UX YI 9t Pm Fj ot 73 zI i2 m7 xy 9d 6G jt rh lt OT 8t 0r 8O c4 kE BX Tq gM 1g Ps u0 iV YU pd OT VO fA Ju o1 0r gN Rk 00 wJ ZN hh 6a yA 1g St Wb qC a7 mL qK ln J6 8y GD C4 Wb az 2P xm HZ WO 2a A5 wL YR tu L7 VG nN QA E4 b0 ZX cJ u3 4N P5 j7 kd 0U Nh sD ql 12 ZU 0j T1 in pd TV qa HF ZB ll F2 SW qG 5k bX L6 0X UK 5B 5D o0 0d bF DJ Hg 8K 8U 4t QE um Yk O4 ys Vg fy Un Tj f2 4V yG bT hu Wl Lj 2j z3 84 R3 jW 5W sF 1W 8y g6 gq W3 WJ aw yn Qb lc 0Y QR Yl cx KT KO qG ri OD 54 uZ Ml Rz em 6g au qY gB Lq IR Xr nY y8 y3 cN xb as lm bB uc 2K m4 zB un u9 2w 51 YW XC TT 81 XP mG aH Ge Ka qM 6G TP Tl WY 1J hM 5Z Ru MH BQ 5h 3w Q2 xU xu jo Hg Oj 66 cj EL XI 7i Lm tG
1.0Ebrar Medyahttps://www.ebrarmedya.comSEYYİD KUTUB BAKIŞ AÇISIYLA BAKARA SURESİ 240 VE 242. AYETLER ARASI Nedir? • Ebrar Medyarich600338<blockquote class="wp-embedded-content" data-secret="LjnCIoEWWX"><a href="https://www.ebrarmedya.com/seyyid-kutub-bakis-acisiyla-bakara-suresi-240-ve-242-ayetler-arasi/">SEYYİD KUTUB BAKIŞ AÇISIYLA BAKARA SURESİ 240 VE 242. AYETLER ARASI</a></blockquote><iframe sandbox="allow-scripts" security="restricted" src="https://www.ebrarmedya.com/seyyid-kutub-bakis-acisiyla-bakara-suresi-240-ve-242-ayetler-arasi/embed/#?secret=LjnCIoEWWX" width="600" height="338" title="“SEYYİD KUTUB BAKIŞ AÇISIYLA BAKARA SURESİ 240 VE 242. AYETLER ARASI” — Ebrar Medya" data-secret="LjnCIoEWWX" frameborder="0" marginwidth="0" marginheight="0" scrolling="no" class="wp-embedded-content"></iframe><script>
/*! This file is auto-generated */
!function(d,l){"use strict";l.querySelector&&d.addEventListener&&"undefined"!=typeof URL&&(d.wp=d.wp||{},d.wp.receiveEmbedMessage||(d.wp.receiveEmbedMessage=function(e){var t=e.data;if((t||t.secret||t.message||t.value)&&!/[^a-zA-Z0-9]/.test(t.secret)){for(var s,r,n,a=l.querySelectorAll('iframe[data-secret="'+t.secret+'"]'),o=l.querySelectorAll('blockquote[data-secret="'+t.secret+'"]'),c=new RegExp("^https?:$","i"),i=0;i<o.length;i++)o[i].style.display="none";for(i=0;i<a.length;i++)s=a[i],e.source===s.contentWindow&&(s.removeAttribute("style"),"height"===t.message?(1e3<(r=parseInt(t.value,10))?r=1e3:~~r<200&&(r=200),s.height=r):"link"===t.message&&(r=new URL(s.getAttribute("src")),n=new URL(t.value),c.test(n.protocol))&&n.host===r.host&&l.activeElement===s&&(d.top.location.href=t.value))}},d.addEventListener("message",d.wp.receiveEmbedMessage,!1),l.addEventListener("DOMContentLoaded",function(){for(var e,t,s=l.querySelectorAll("iframe.wp-embedded-content"),r=0;r<s.length;r++)(t=(e=s[r]).getAttribute("data-secret"))||(t=Math.random().toString(36).substring(2,12),e.src+="#?secret="+t,e.setAttribute("data-secret",t)),e.contentWindow.postMessage({message:"ready",secret:t},"*")},!1)))}(window,document);
</script>
https://www.ebrarmedya.com/wp-content/uploads/2019/08/SEYYİD-KUTUB-TASLAK-12.jpg730360240- Aranızdan vefat edip de geride eşlerini bırakanlar, bir yıl boyunca evden çıkmalarına ihtiyaç bırakmayacak (oranda bir meta'ı) eşlerine vasiyyet etsinler (bıraksınlar veya varislerine havale etsinler.) Eğer kadınlar kendiliklerinden evden çıkarlarsa kendileri ile ilgili yapacakları meşru bir davranıştan dolayı size sorumluluk düşmez. Hiç şüphesiz Allah üstün iradeli ve hikmet sahibidir.241- Boşanmış kadınların geleneklere uygun bir şekilde geçimlerini sağlamak, takva sahiplerinin boynuna borçtur.242-Allah ayetlerini size böyle açık açık anlatıyor ki, düşünesiniz.Bu ayetlerin ilki, dul kadının ölen kocası üzerinde bir vasiyyet hakkının bulunduğunu belirtir. Erkeğin ölmeden önce yapacağı bu vasiyyette karısının bir yıl boyunca evinde oturabileceğini ve mirasından geçimini sağlayabileceğini ister. Eğer kadın şahsi duygularının telkini ile ya da çevresindeki şartların zorlaması ile ölen kocasının evinde oturmayı uygun görürse bu kararını uygular ve yeni bir evlilik yapmaz. Bununla birlikte bir önceki ayette belirtildiği üzere, dört ay on gün bekledikten sonra kocasının evinden ayrılmakta da serbesttir. Başka bir deyimle dul kadının dört ay on gün beklemesi (iddet) farz, bunun yanısıra bir yıla kadar kocasının evinde oturması onun için bir haktır.Bazı tefsir bilginleri bu ayetin, hükmünün bir önceki ayetle yürürlükten kalktığı (neshedildiği) görüşündedir. Oysa birkaç satır önce değindiğimiz gibi bu iki ayetin içerikleri farklı nitelikte olduğu için yürürlükten kalkma-kaldırma durumunun sözkonusu olması zarurî değildir. Çünkü şimdi okuduğumuz ayet, dul kadının istediği takdirde kullanabileceği bir hakkından sözederken bir önceki ayet onun kesinlikle yerine getirmekle yükümlü olduğu bir görevini belirtiyor."Eğer kadınlar kendiliklerinden evden çıkarlarsa yapacakları kendileri ile ilgili meşru bir davranıştan dolayı size sorumluluk düşmez."Bu ayetteki çoğul sığalı "sizin" zamirinin kullanılması, çevresinde olup biten her olaydan sorumlu, sıkı dayanışmalı bir cemaat varlığını düşündürür. Gerçekten bu inanç sisteminin yükü, bu şeriatın yükü ve kanatları altında yaşayan her ferdin yükü bu cemaatin omuzlarına bindirilmiştir. Bu cemaat, bu dayanışmalı toplum, fertlerinin her davranışı karşısında sorumlu olacak ya da olmayacak bir konumdadır. İslâm cemaatinin mahiyetini ve fonksiyonunun kavranması ve buna bağlı olarak Allah'ın şeriatını korumakla görevli fertlerinden herhangi birinin onun dışına çıkmaması için koruculuk yapacak böyle bir cemaatin oluşturulmasının kaçınılmaz gerekliliği açısından bu düşündürücü telkin son derece büyük önem taşır. Bu gerçek gerek toplumun kollektif vicdanında ve gerekse tek tek bütün bireylerinin vicdanlarında iyice yeretsin diye, cemaate bu niteliği önplâna çıkarılarak sesleniliyor. Arkasından da sonuç cümlesi geliyor:"Allah üstün iradeli (aziz)dir ve hikmet sahibidir."Bu cümle içerdiği korkutma ve uyarının yanısıra kalplerin dikkatini Allah'ın güçlü olduğu, farzlarının ve telkinlerinin mutlaka bir hikmeti bulunduğu gerçeğine çekiyor.İkinci ayet ise genel olarak bütün boşanmış kadınların kocalarından geçim yardımı alma hakları olduğunu belirtiyor ve bu hakkı tümü ile Allah korkusuna (takvaya) bağlıyor:"Boşanmış kadınların geleneklere uygun bir şekilde geçimlerini sağlamak, takva sahiplerinin boynuna borçtur."Bazı tefsir bilginleri, bu ayetin hükmünün de daha önceki ayetlerde belirlenen hükümler tarafından yürürlükten kaldırılmış (neshedilmiş) olduğu görüşündedir. Oysa burada da yürürlükten kalkma-kaldırma durumunun sözkonusu olduğunu düşünmeyi gerektiren bir durum yok. İstisnasız her boşanmış kadın için geçim yardımı alma hakkını belirlemek, Kur'an'ın bu alana ilişkin daha önceki telkinleri ile uyumlu bir hükümdür. Bu kadın ister boşamadan önce kendisi ile cinsel ilişki kurulmuş, ister kurulmamış, ister mehri belirlenmiş ve isterse belirlenmemiş bir kadın olsun, farketmez. Çünkü bu geçim yardımı boşamanın burukluğunu hafifletici, ayrılık yüzünden zedelenen onurları okşayıcı bir anlam ve nitelik taşır. Bu ayette takva bilinci harekete geçirilmekte ve bu yardım konusu ona bağlanmaktadır. Çünkü en sağlam teminat, hatta tek teminat budur.Üçüncü ayet, ise evlenme-boşanma konusunda yukardan beri okuduğumuz hükümlerin tümüne yaygın bir sonuç ve bağlama cümlesi niteliğindedir: `Allah size ayetlerini böyle açık açık anlatıyor ki, düşünesiniz.""Böylece"... Yani "İncelediğimiz bu bükümleri açıklayışı gibi". Bu hükümlerdeki açıklayış kesin, ayrıntılı, düşündürücü ve etkileyicidir. Allah size ayetlerini böyle açıklıyor ki, bu ayetlerin içinde gizli olan nimeti, onların pratik hayatınızda açığa çıkan rahmetini ve bu ilahî nimeti düşünesiniz... Ayetlerin açık açık anlatılması ve gerekli kolaylığın gösterilmesi nimetini... İnsanı evrensel barışa götüren nimeti...Eğer insan bu ilahi sistemi iyi niyetli ve samimi bir şekilde düşünebilme, onu gerçek yerine oturtabilme başarısını gösterebilse, bu nimete karşı tavırları değişir ve netleşirdi. O zaman teslim olup gerçeği kabullenir, itaat eder ve tüm varlıklarıyla barış ortamına girerdi kaçınılmaz olarak.TALUT ve CALUTİleride okuyacağımız ayetlerden oluşan bu kısmın ve burada yeralan geçmiş toplumlar ve eski ümmetlerin hayat tecrübelerinin değerini anlayabilmemiz için şu gerçekleri iyice kavramalı, vicdanlarımızda canlandırmalıyız: Kur'an bu ümmetin yaşayan kitabı, öğüt verici kılavuzu ve içinde hayatına ilişkin dersler okuduğu okuludur. Yüce Allah ilâhi sistemini yeryüzünde gerçekleştirmekle görevlendirdiği ilk müslüman cemaati, bu son derece önemli göreve hazırladıktan sonra Kur'an aracılığı ile sürekli bir eğitime tabi tutmuştur. Bunun yanısıra yüce Allah Peygamberimizin (salât ve selâm üzerine olsun) vefatından sonra bu ümmetin bütün kuşaklarını yönlendirmek, eğitmek ve vâdettiği üzere insanlığa ideal biçimde önderlik etmek hususunda Kur'an-ı Kerim'in canlı ve sürekli bir kılavuz fonksiyonunu yerine getirmesini murad etmiştir. Yalnız bunun için müslüman kuşakların Kur'an'ın gösterdiği yolda yürümeleri, Ona olan sımsıkı bağlılıklarını hiç gevşetmeden sürdürmeleri, bir bütün olarak yaşama tarzlarını ondan almaları, diğer bütün yeryüzü kaynaklı sistemlerin cahiliye sistemleri olması hasebiyle mümin, Kur'an'ın kendine sağladığı bir güvenle onlara aldırış etmeden, tepeden bakabilmelidir.Bu Kur'an, sadece okunup geçilecek bir söz yığını değildir. Tersine geniş kapsamlı bir kılavuz, bir talimatnamedir. O, pratik hayatın talimatnamesi olduğu kadar aynı zamanda eğitim kılavuzu, eğitim talimatnamesidir. İşte bu gerekçe ile oluşturup, eğitmek üzere geldiği müslüman cemaate, insanlığın geçmişteki hayat deneyimlerini,duygulandırıcı bir üslupla sunuyor. Bu alanda Hz. Adem'den (selâm üzerine olsun) beri süre gelen iman çağrısının yaşadığı tecrübelere öncelik tanıyor, bu tecrübeleri gerek insan psikolojisine ve gerekse pratik hayata ilişkin türleri ile müslüman ümmetin bütün kuşaklarına bir çeşit yolazığı olarak sunuyor, bu ümmeti bu son derece değerli yolazığı ile ve değişik türde oluşmuş tarihsel birikimle donatırken onun hangi yolu izleyerek yürüyeceğini açık-seçik biçimde öğrenmesini amaçlıyor. İşte, Kur'an'da bu kadar çok sayıda, bu kadar çeşitli ve bu denli canlı, somut mesaj sunan kıssa ile karşılaşmamızın nedeni budur. Bu kıssaların en sık rastlanan türü İsrailoğulları'na (yahudilere) ilişkin kıssalardır. Bunun birçok sebebi vardır ve bunların bir kısmına ilk cüzde yeralan İsrailoğulları'na ilişkin tarihi olayların toplu yorumunu yaparken değinmiştik. Bu sebeplerin diğer bazılarını da bu cüz'de (özellikle ilk başlarda) değişik vesilelerle anlattık. Şimdi o anlattığımız sebeplere önemli gördüğümüz birkaç tanesini daha ekleyelim:Yüce Allah bu ümmetin kimi kuşaklarının vaktiyle İsrailoğulları'nın geçirdikleri tarih dönemlerinin benzerlerini yaşayacaklarını, bu kuşakların, dinlerine ve inançlarına karşı eski yahudilerin tavırlarına benzer tavırlar takınacaklarını bildiği için yollarında karşılaşacakları tökezleme noktalarını, kendilerine yahudi tarihinin olaylarında somutlaşmış örnekler halinde sunmuştur. Böylece bu kuşaklar yolları boyunca karşılaşacakları bu tökezleme noktalarına ayak kaptırmadan, ya da onlara saplanıp kalmadan önce bizzat yüce Allah'ın, önlerine tuttuğu bu tarih aynasında yüzlerini görerek öğüt ve ibret alabilecektir.Bu Kur'an, müslüman ümmetin kuşakları tarafından dikkatle okunmalı, bilinçli bir şekilde algılanmalıdır. Bu Kur'an, günümüzün meselelerini çözmek ve geleceğe uzanan yolumuzu aydınlatmak üzere sanki şimdi iniyormuşçasına canlı direktifler bütünü kabul edilerek üzerinde kafa yorulmalıdır. Yoksa Kur'an sadece ahenkle okunması lazım gelen bir güzel sözler manzumesi ya da bir daha geri gelmeyecek olan tarihe karışmış gerçeklerin tutanak defteri olarak düşünül memelidir. Biz bu Kur'an'ı gerek geçmiş gerekse şimdiki hayatımızda birer direktifimiz olsun niyetiyle okumadıkça O'ndan asla yararlanamayız. Tıpkı ilk müslüman cemaat gibi. Onlar Kur'an'ı, o günkü pratik hayatlarının gelişmelerine ilişkin direktifler almak amacı ile okuyorlardı. Kur'an'ı bu bilinçle okuduğumuz taktirde herşeyi onun satırlarında buluruz. O'nun ayetlerinde Kur'an gerçeğini dikkate almak istemeyenlerin hiçbir zaman düşünemeyecekleri, deyim yerindeyse akıllarının ucundan bile geçmeyen nice şaşırtıcı, insanı hayrette bırakan açıklamalar bulacağız. Onun kelimelerinin, cümlelerinin ve direktiflerinin nabzı atan, hareket eden ve yolumuzun kritik dönemeçlerini işaretleyen canlı varlıklar olduklarını göreceğiz. Bu canlı varlıklar bize kimi zaman "şunu yapınız, şunu sakın yapmayınız", kimi yerde "şu düşmanınızdır, şu da dostunuzdur" ve kimi durumlarda da "şurada çok ihtiyatlı olunuz, şurada hazırlıklı olunuz" diyeceklerdir. Bu canlı varlıklar başımıza gelecek her olay, karşımıza çıkacak her gelişme önünde bize uzun, ayrıntılı ve yerli yerinde açıklamalar sunacaklardır. işte o zaman Kur'an'ın yararlı ve hayat dolu bir gerçek olduğuna dikkat çeken Yüce Allah'ın şu buyruğunun anlamını kavrayabileceğiz:"Ey müminler, Allah ve Peygamber size hayat verecek gerçeğe çağırdıklarında onlara olumlu karşılık veriniz." (Enfal Suresi, 24)Kur'an mesajı, bir hayat çağrısıdır, sürekli ve yenilenen bir hayata çağrıdır. Onun çağrısı, tarihin eski bir dönemi ile sınırlı bir hayata ilişkin değildir.'Bu bölüm eski ümmetlerin hayat tecrübelerinden iki tanesini dikkatlerimize sunuyor. Bu iki tecrübeyi bu ümmetin tecrübe birikimine ekliyor. Bu tecrübeler aracılığı ile müslüman toplumu, üstlenmiş olduğu son derece büyük görev sebebiyle ve iman kökenli inanç sisteminin, bu son derece hareketli tarih sürecinin mirasçısı sıfatıyla hayatı boyunca yüzyüze geleceği değişik gelişmelere karşı eğitmeyi amaçlıyor.Kur'an, bu tecrübelerden ilkinin kimlerin başından geçtiğini belirtmiyor, yalnız tecrübeyi kısa, fakat anlaşılabilecek uzunlukta anlatmakla yetiniyor. Sözkonusu olay "Ölüm korkusu ve binlerce kişilik bir kalabalık halinde yurtlarından ayrılan" bir topluluğun tecrübesidir. Fakat bu yurtlarını terk ediş, bu kaçış, bu sakınma onlara hiçbir yarar sağlamıyor; korkusu yüzünden yurtlarını terk ettikleri ilâhi kader yakalarına yapışmakta gecikmiyor ve bunun sonucu olarak yüce Allah kendilerine "ölün" buyuruyor. Böylece öldürdükten bir süre sonra onları yeniden diriltiyor. Yani ne ölümden kaçma çabalarının bir faydasını görüyorlar ve ne de yeniden dirilmek için bir çaba harcıyorlar. Her iki olaya da ilâhi kader yön veriyor.Kur'an, bu tecrübenin ışığı altında müminlere dönerek onları sâvaşmaya, mallarını Allah yolunda; hayatın ve malın bağışlayıcısı olan ve hayatı da malı da dilediğinde geri alabilen Allah'ın yolunda harcamaya teşvik ediyor.İkinci tecrübe, yahudilerin Hz. Musa'dan (selâm üzerine olsun) sonraki hayatlarında meydana geliyor. Yani yahudilerin egemenliklerini yitirdikten, kutsal değerleri yağmalandıktan, düşmanlarına boyun eğmelerinden, Rabblerinin hidayetinden ve peygamberlerinin direktiflerinden sapmaları sebebiyle birçok acılar tattıktan sonraki karanlık dönemlerine ilişkin bir tecrübe karşısındayız. Fakat bir süre sonra vicdanlarında yeni bir silkinme, derlenip toparlanma arzusu belirir, kalplerinde küllenmiş olan inanç uyanmaya yüztutar, bunun sonucunda Allah yolunda savaşma özlemi duyarak peygamberlerine "Başımıza bir hükümdar getir de onun emri altında Allah yolunda savaşa girelim" derler.Kur'an'ın son derece düşündürücü bir ifade tarzı ile anlattığı bu tecrübe, bazı gerçekleri gözlerimizin önüne seriyor, o günün müslüman toplumuna ilişkin mesajlar taşımasına ek olarak her dönemdeki müslüman topluma yönelik düşünceleri kamçılayıcı birtakım güçlü mesajlar da içeriyor.Bu tecrübenin bir bütün olarak gözler önüne serdiği genel karakterli ibret dersi şudur: Bu inanç kaynaklı toplumsal ayaklanma, patlama daha başlangıçta hareketi zedeleyen birçok eksikliğe ve zaaf belirtilerine ve yolun ilerdeki aşamalarında ondan bölük bölük yüz çeviren dönek taraftarlarının ihanetlerine rağmen, bütün bu olumsuzluklara karşın, bir avuç imanlı taraftarının bu toplumsal başkaldırıya ısrarla bağlı kalması, İsrailoğulları'na son derece önemli kazanımlar getirdi. İsrailoğulları bu onurlu başkaldırma sonunda haysiyet kırıcı bir bozgunun, utanç verici bir perişanlığın, uzun bir sürgünlük ve zorbaların çizmeleri altında ezilme döneminin arkasından zafere, egemenliğe ve şerefli bir bağımsızlığa ulaştılar. Bu parlak zaferleri Hz. Davud ve onun arkasından gelen Hz. Süleyman (selâm üzerine olsun) peygamberlerin hükümdarlık dönemlerinde elde ettiler. Bu dönem İsrailoğulları devletinin yeryüzünde ulaştığı başarıların doruk noktasını oluşturur. Yahudi tarihçileri bu dönemlerini "Altın dönem" diye anarlar. Yahudiler "Peygamberler Dönemi" olarak bilinen bu tarih dönemlerinin daha önceki aşamasında böyle bir başarıyı hiç yaşamamışlardı. Bu başarı tümü ile doğrudan doğruya uzun yıllar koyu bulutlar arkasında kalan bir inancın parlamasının toplumsal bir ayaklanmaya dönüşmesinin ve bir avuç inanmış taraftarının Calut'un askeri gücü karşısında gösterdiği yiğitçe direnişin ürünüdür.Bu tarihi tecrübenin ayrıntılarında yansıyan bazı ibretler daha vardır ki, bunlar her dönemde yaşayan müslüman toplumlar için son derece değerlidir. Bunların bir kısmını şöyle sıralayabiliriz:Toplumsal heyecanlar dış görünüşlerine göre değerlendirildiğinde liderleri aldatabilecek niteliklere sahiptirler. Bundan dolayı liderler, sözkonusu heyecanların etkisiyle savaşa girişmeden önce onları mihenk taşına vurmalı, iyice ölçüp tartmalıdırlar.Nitekim bu tarihi tecrübede ileri gelen yahudilerden oluşmuş bir grup, Peygamberlerine başvurarak ondan başlarına bir hükümdar geçirmesini ve bu hükümdarın önlerine düşüp din düşmanları ile yapılacak savaşta kendilerine komutanlık etmesini, egemenliklerini ve Hz. Musa ile Hz. Harun (selâm üzerlerine olsun) ailelerinden kalma kutsal emanetler ile birlikte bütün mallarını ellerinden almış olan düşmanları ile girişilecek hesaplaşmaya önderlik etmesini isterler. Peygamberleri savaşmaya kesinlikle kararlı olup olmadıklarını anlamak üzere kendilerine; "Ya eğer savaş size farz kılınınca bu emre karşı gelip savaşmazsanız?" deyince bu söz ağırlarına gider ve peygamberlerine; "Yurtlarımızdan ve çocuklarımızdan ayrı düşürüldüğümüze göre niçin savaşmayalım?" diye karşılık verirler.Fakat bu heyecanın ateşi çok geçmeden sönmeye yüz tutar, kıssada anlatıldığı gibi yolun çeşitli aşamalarında iyice zayıflar. Okuduğumuz ayetlerin bir yerinde bu eğilim "Fakat savaşmak kendilerine farz kılınınca pek azı hariç, hepsi yan çizdiler" diye açıkça vurgulanır.Gerçi yapılan anlaşmayı bozmak, verilen sözü yerine getirmemek ve yarı yolda bırakıp ayrılmak yahudilerin ötedenberi bilinen bir huyu, bir özelliğidir, ama bu eğilim, imana dayalı eğitim düzeyi pek yüksek olmayan bütün toplumlarda genellikle rastlanabilecek ortak insani eğilimdir. Tabii ki, bu durum, her kuşaktan müslüman toplumların lider kadrolarının başına da gelebilir. Bu yüzden bu tür durumlarda bu tarihi tecrübenin verdiği dersten yararlanmak, yerinde olur.Tarihi tecrübenin ayrıntılarından derlediğimiz diğer bir ibret dersi de şudur: Bu tür toplumsal heyecanların, halkın kollektif vicdanından kaynaklanan toplumsal patlamaların dayanıklılık derecesini bir defa sınavdan geçirmekle yetinmemek gerekir.Nitekim bu tecrübeyi yaşayan İsrailoğulları'nın çoğunluğu, istekleri olumlu karşılanarak omuzlarına savaşma yükümlülüğü bindirilir-bindirilmez yan çizdiler. Geriye peygamberleri ile yaptıkları anlaşmaya bağlı kalan küçük bir azınlık kaldı. Bunlar da Talut'un komutası altında sefere çıkan askerlerdi. Hatırlanacağı gibi bu ordu, Talut'un hükümranlığa ve komutanlığa lâyık olup olmadığına ilişkin yoğun tartışmaların, O'nun başlarına yüce Allah tarafından getirildiğinin kanıta bağlanmasının ve bunun belirtisi olarak peygamberlerinden kalan kutsal emanetleri içeren sandıklarının meleklerce taşınarak önlerine getirilmesinin arkasından yola çıkabilmişti. Buna rağmen bu ordunun çoğunluğu daha ilk aşamada geride kaldılar, askerlerin çoğunluğu komutanları tarafından gerçekleştirilen daha ilk sınavda başarısız not aldılar. Ayette bu sınav aynen şöyle anlatılıyor; "Talut, ordusu ile birlikte sefere çıkınca askerlerine dedi ki `Allah sizi bir ırmak aracılığı ile sınavdan geçirecek. Kim bu ırmağın suyundan kana kana içerse benden değildir. Kim onun suyundan içmez de sadece bir avuç dolusu ile yetinirse o bendendir.' Çok azı dışında askerler bu ırmaktan kana kana su içtiler."Fakat ırmağın suyundan içmeyen bu "çok az kişi" de direnmelerini sonuna kadar sürdüremediler. Dehşetin somutlaşmış görüntüsü, yani düşmanın kalabalıklığı ve gücü karşısında moralleri bozuldu ve kalpleri sarsıldı. "O ırmağı geçince askerlerin bir kısmı `Bugün bizim Calut ve ordusu ile başa çıkacak gücümüz yok' dediler."Bu çözülme karşısında çok küçük ve seçkin bir azınlık direnişini sürdürdü, bunlar Allah'a güven ve bağlılık duygusu içinde şöyle dediler; "Allah'ın izni ile nice az sayılı topluluk, kalabalık topluluğu yenilgiye uğratmıştır. Hiç şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir." İşte terazinin kefelerinden birinin ağır basmasına yolaçan, dengeyi değiştiren, savaşta zaferi kazanarak şerefi ve egemenliği hakeden ordu, bu bir avuç inanmış gruptu.Bu tarihi tecrübenin olayları arasında gizlenen bir başka ibret dersi de yapıcı, kararlı ve inanmış liderliğe ilişkindir. Talut'un, bu vasıfları tümü ile kişiliğinde biraraya getirdiği görülür. Bu tecrübeyi okurken O'nun insan psikolojisini çok iyi bildiğini, heyecanın dışa vuran coşkunluğuna aldanmadığını, ilk sınavla yetinmediğini, savaştan önce askerlerinin itaatkârlık ve kararlılık derecelerini deneyden geçirdiğini, zaaf gösteren askerlerini ayırıp geride bıraktığını ve son olarak da -ki en önemlisi budur- arka arkaya yaptığı denemelerin ardından askerleri sayıca iyice azaldığı, yanında sadece bir avuç seçkin ve sebatkâr bir savaşçı grubu kaldığı halde hiç moralini bozmadan, halis imanın gücüne ve Allah'ın müminlere yönelik destek vaadine güvenerek cesurca savaşa girebilmesidir.Son ibret dersini de savaşın akışını izlerken algılıyoruz: Yüce Allah'a bağlı bir kalbin ölçüleri, kriterleri ve düşünceleri inanmayanlardan farklıdır. Çünkü böyle bir kimse sınırlı ve basit realitenin ötesine uzanaràk kesin ve sürekli realiteye kavuşur. Ayrıca sınırlı ve basit realitenin dışındaki herşeyi geniş bir perspektifle görür. Nitekim bu kıssada kararlılığını sonuna kadar sürdürerek savaşa giren ve zaferi elde eden bir avuç inanmış azınlık tıpkı "Bugün bizim Calut'la ve ordusu ile başa çıkacak gücümüz yok" diyenler gibi sayıca düşmandan az olduklarını görüyorlardı. Fakat durum hakkında o yılgınların vardıkları hükme varmamışlar, onlarınkinden çok farklı bir hükme vararak "Allah'ın izni ile nice az sayılı topluluk, nice kalabalık topluluğu yenilgiye uğratmıştır" dediler. Arkasından da Rabb'lerine el açarak "Ey Rabbimiz, üzerimize sabır yağdır, ayaklarımızı yere sağlam basmamızı sağla ve kâfirlere karşı bize zafer nasip eyle" diye dua ettiler. Bunlar güç dengesinin kâfirlerin elinde olmadığını, bunun sırf Allah'ın elinde olduğunu biliyorlardı, bu bilinçle zaferi Allah'tan istediler ve zaferin asıl sahibi olması hasebi ile onu dilediğine veren Allah'ın elinden buna kavuştular. 'İşte insan, gerçek anlamda Allah'a bağlanınca, olaylara ve gelişmelere ilişkin düşünceleri ve ölçüleri böylesine değişir. Böylece bu tür kalpler için kesin bir realite olan Allah'ın vaadine dayalı hesaplar yapınanın, gözlerin gördüğü basit realiteye dayalı hesaplar yapmaktan daha gerçekçi bir tutum olduğu kanıtlanmış oluyor.Bu kıssanın içerdiği bütün mesajları istesek de kavrayamayız. Çünkü tecrübelerimizden de öğrendiğimiz gibi- Kur'an ayetleri kalplere yönelik mesajlarını, kalplerin içinde bulundukları durum ve bu durumların ortaya çıkardığı ihtiyaçlar oranında sunarlar ve her zaman ihtiyaç oranında mesaj birikimlerini kalplere açarlar.