B\u0130SM\u0130LLAH\u0130RRAHMAN\u0130RRAH\u0130M<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hikmetlerinin\nemsalsizli\u011fi ak\u0131llar\u0131 ma\u011flup eden, delillerinin inceli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yenen,\nsanat\u0131ndaki deh\u015fet ve harikas\u0131 ink\u00e2rc\u0131lara mazeret b\u0131rakmayan ve delillerinin\ndilleri k\u00e2inat\u0131n kulaklar\u0131na \u2018\u2019 Allahtan ba\u015fka hi\u00e7 bir ilah yoktur\u2019\u2019 diye\nhayk\u0131ran Allah\u2019a hamdolsun. Salat ve selam da Efendimiz, \u00d6nderimiz ve\nRehberimiz olan Hz. Muhammed(sav) \u2018e, a\u2019line, ashab\u0131na ve onun izinden giden\n\u00fcmmetine olsun.<\/p>\n\n\n\n O Allah ki onun kendisine denk olabilecek ne\nbir dengi ne kendisine benzeyecek bir benzeri ne de yard\u0131mc\u0131 olacak bir orta\u011f\u0131\nvard\u0131r. O, kahredici g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda zorbalar\u0131n boyun e\u011fdi\u011fi bir Cebbard\u0131r. O,\nizzet ve \u015ferefi kar\u015f\u0131s\u0131nda ha\u015fmetli Krallar\u0131n zelil d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, heybeti kar\u015f\u0131s\u0131nda\nb\u00fct\u00fcn heybet sahiplerinin korkup boyun e\u011fdi\u011fi ve yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n hepsinin,\nister istemez kendisine itaatte teslim oldu\u011fu bir Aziz\u2019dir. \u0130ste Aziz ve Celil olan Allah, bu hususta\n\u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur :\u2018\u2019G\u00f6klerde ve yerde olanlar, ister istemez Allah\u2019a boyun\ne\u011ferler. G\u00f6lgeleri de sabah ak\u015fam Allah\u2019a boyun e\u011ferler. [ Rad S. \u2013 15 ] .Allah\n\u00f6yle bir Allah\u2019t\u0131r ki, her varl\u0131k onun birli\u011fine davet eder. Her hisseden \u015fey,\nonun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, mevcudata ve hissedilen \u015feylere sanat\u0131n\u0131n\ndamgas\u0131n\u0131 vurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n Bug\u00fcn, dininizi\nkemale erdirip \u00fczerinizdeki nimetimi tamamlad\u0131m. Din olarak da size \u0130slam\u2019\u0131\nse\u00e7tim. Maide 3<\/p>\n\n\n\n \u0130DAREC\u0130N\u0130N\nYETK\u0130S\u0130N\u0130 SINIRLAMA \u0130LKES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130slam dini,\ngeldi\u011fi ilk g\u00fcnden itibaren h\u00fck\u00fcmet edenlerin yetkilerini s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\nB\u00f6ylece \u0130slam, y\u00f6neticilerin yetkisini s\u0131n\u0131rlayan, mutlak tasarruf sahipleri\nolmad\u0131klar\u0131n\u0131 bildiren, idare ve tasarruf yetkilerini belirli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde\ntan\u0131yan, bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fma hakk\u0131n\u0131 y\u00f6neticilere tan\u0131mayan, i\u015f ve uygulama\ns\u0131ras\u0131nda haks\u0131z taciz ve tecav\u00fczlerinden dolay\u0131 y\u00f6neticileri sorumlu tutan ilk\ndin ve hukuk sistemidir. <\/p>\n\n\n\n Bu ilke,\nfikir, \u00fc\u00e7 temel esasa dayanmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n 1)\u0130darecinin\nyetkisine s\u0131n\u0131r konulmas\u0131 <\/p>\n\n\n\n 2)\u0130darecinin\nhata ve tecav\u00fczlerinden, hukuka ayk\u0131r\u0131 fiillerinden sorumlu tutulmalar\u0131<\/p>\n\n\n\n 3)Milletin,\nidareciyi g\u00f6revden alma yetkisi. <\/p>\n\n\n\n Birinci Esas<\/p>\n\n\n\n H\u00fck\u00fcmet idarecilerinin yetkilerine s\u0131n\u0131r\nkoymak: \u0130slam dini gelmeden \u00f6nce, devlet y\u00f6neticilerinin g\u00f6revleri belirlenmi\u015f de\u011fildi;\ns\u0131n\u0131rs\u0131zd\u0131, hi\u00e7bir kay\u0131t tan\u0131mazd\u0131. \u0130dareciler ve idare edilenler aras\u0131ndaki\nili\u015fki mutlak bir otoriteye dayan\u0131yordu. \u0130dareciler yetkilerini kuvvetten\nal\u0131yorlard\u0131. Otoriteleri de kuvvetleri oran\u0131ndayd\u0131. Kuvvetlinin ise her \u015feye\nyetkisi bulunuyordu. \u0130nsanlar idarecilerine, kendilerini idare etti\u011finden\nde\u011fil, kendilerinden daha kuvvetli olu\u015flar\u0131ndan itaat ediyorlard\u0131. \u0130nsanlar\u0131\nmaddi g\u00fc\u00e7leri, sopa, silah veya mallar\u0131yla sevk ve idare eden y\u00f6netici zay\u0131f\nd\u00fc\u015f\u00fcp rakiplerinden biri onu yendi\u011finde, insanlar art\u0131k o yenik d\u00fc\u015fene itaat\netmez, dinlemez oluyordu. Bunun sonucu olarak galip ki\u015fi, cemiyet idaresini ele\nge\u00e7iriyordu. Bu makama hangi yolla gelirse gelsin, y\u00f6netimi hangi yolla ele\nge\u00e7irir ise ge\u00e7irsin, y\u00f6netilen halk onun s\u00fcrekli olarak k\u00f6lesi ve\nhizmet\u00e7isiydi. <\/p>\n\n\n\n \u0130dareci, yetkisini \u015fahsi g\u00fc\u00e7 ve\nkuvvetinden ald\u0131\u011f\u0131ndan, hi\u00e7bir y\u00f6neticinin yetkisi ba\u015fka bir y\u00f6neticinin\nyetkisine e\u015fde\u011fer de\u011fildi ve idarecilerin otoritesini s\u0131n\u0131rlayan bir yapt\u0131r\u0131m\nda bulunmamaktayd\u0131. Hatta idareci hi\u00e7bir muhasebe ve kontrole tabi olmaks\u0131z\u0131n\nistedi\u011fini yapar, istemedi\u011fini de yapmazd\u0131. <\/p>\n\n\n\n \u0130slam dini bu ilkel durumlar\u0131, insanl\u0131k\n\u015feref ve haysiyetiyle, toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131yla ba\u011fda\u015f\u0131r bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirdi.\nY\u00f6netenlerle y\u00f6netilenler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerin temelini,\nbirincinin kuvveti ile ikincinin zaaf\u0131 de\u011fil, kamu yarar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi\n\u015feklinde kabul etti. Toplum, kendi yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetip koruyan, kollayan ki\u015fiyi\ny\u00f6netici se\u00e7me hakk\u0131n\u0131 fertlere verdi. Y\u00f6neticilerin yetkilerini bir k\u0131s\u0131m\nkurallarla s\u0131n\u0131rlad\u0131. Bu yetki s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fan idarecinin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fleri ge\u00e7ersiz\nsayarak, topluma, bu \u015fekilde hareket eden y\u00f6neticiyi g\u00f6revinden al\u0131p yerine bir\nba\u015fkas\u0131n\u0131 getirme yetkisi tan\u0131d\u0131. <\/p>\n\n\n\n \u0130slam, idarecinin g\u00f6revini yeter derecede\na\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, gayet dikkatli bir bi\u00e7imde vazife ve salahiyetlerini s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015f,\nbelirlemi\u015ftir. Buna g\u00f6re, y\u00f6neticinin g\u00f6revi, din i\u015flerine bek\u00e7ilik ve d\u00fcnya\ni\u015flerini idare de Allah el\u00e7isine vek\u00e2lettir. M\u00fcsl\u00fcmanlar bu idareciye \u0130mam\ndemektedirler. ( Maverdi – el-Ahkamu’s\nSultaniyye S.3 )<\/p>\n\n\n\n \u0130slam Hukuk\u00e7ular\u0131na g\u00f6re, imaml\u0131k veya bir\ndi\u011fer ifadeyle hilafet (y\u00f6neticilik) , ancak r\u0131za g\u00f6stermek ve istekli olmak\n\u015fart\u0131yla kesinle\u015fen bir s\u00f6zle\u015fmedir, bir akiddir . ( Maverdi – el-Ahkamu’s\nSultaniyye S.6 ) Bu s\u00f6zle\u015fme gere\u011fince imam, Allah\u2019\u0131n indirdiklerinin s\u0131n\u0131r\u0131\ni\u00e7erisinde kalmak \u015fart\u0131yla i\u00e7 – d\u0131\u015ftaki milletin b\u00fct\u00fcn i\u015flerini y\u00f6netmek\nmecburiyetindedir. ( Maverdi, an\u0131lan eserinde imam\u0131n g\u00f6revlerini \u015f\u00f6yle\ns\u0131ral\u0131yor: Dini korumak, g\u00fcvenlik ve d\u00fczeni sa\u011flamak, haddi gerektiren su\u00e7lar\u0131n\ncezalar\u0131n\u0131 vermek, devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 korumak, cihad etmek,\ndevlet gelirleri ve harcamalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctmek, b\u00fct\u00fcn bu i\u015flerle g\u00f6revli devlet\nmemurlar\u0131n\u0131 tayin edip onlar\u0131 y\u00f6netmektir ) . Bu a\u011f\u0131r sorumluluk kar\u015f\u0131s\u0131nda, o\ny\u00f6netici fas\u0131k ve bozuk karakterli olmad\u0131\u011f\u0131, i\u015fini g\u00f6rmekten aciz kalmad\u0131\u011f\u0131\ntaktirde, yani durumunda \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, millette ona\nitaate zorunludur. ( Maverdi – el-Ahkamu’s Sultaniyye S.12-17) . Millet, onu\nimam se\u00e7en m\u00fcmessilleri vas\u0131tas\u0131yla itaate s\u00f6z verir. E\u011fer imam\u0131n durumu\nde\u011fi\u015firse ve f\u0131sk\u0131 ve acizli\u011fi alenen ortaya \u00e7\u0131karsa g\u00f6revinden at\u0131l\u0131r.\n\u0130slam\u2019da, devlet reisinin, y\u00f6neticinin yetkileri s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Yani\nistediklerini yapma, istemediklerini yapmama hakk\u0131na sahip de\u011fildir. O da\nba\u015fkalar\u0131 gibidir; halk\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in millet\u00e7e se\u00e7ilmi\u015f biridir. Millete\nkar\u015f\u0131 bir k\u0131s\u0131m g\u00f6revleri, milletin de onun \u00fczerinde bir k\u0131s\u0131m haklar\u0131 vard\u0131r.\nG\u00f6revlerini yerine getirebilece\u011fi, haklar\u0131n\u0131 kullanabilece\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde yetki\nsahibidir. Bu g\u00f6revlerin yerine getirilmesi ve haklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda,\n\u0130slam\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinden yahut \u0130slam’\u0131n ruhundan, temel esprisinden ayr\u0131lmamak\nzorundad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah(c.c.) ” Ve \u015fu emri indirdik; aralar\u0131nda Allah\u2019\u0131n\nindirdi\u011fi vech ile h\u00fckmet. (Maide 49 ) . ” Sonra habibim seni de din emrinden\nbir \u015feriat\u0131n \u00fcst\u00fcne memur k\u0131ld\u0131k. O halde sen ona tabi ol. Bilmezlerin heva ve\nheveslerine uyma. ( Casiye 18 ) . ” Kim\nAllah’\u0131n indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerle h\u00fckmetmezse, i\u015fte onlar k\u00e2firlerin ta\nkendileridir. ( Maide 44 ) . <\/p>\n\n\n\n \u015eayet\ny\u00f6netici \u0130slam’a uymak, h\u00fck\u00fcmlerine uygun y\u00f6netimde bulunmakla m\u00fckellefse, o\nzaman bunun anlam\u0131, yetkisi \u0130slam’\u0131n h\u00fck\u00fcmleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 demektir. \u0130slam’\u0131n izin verdi\u011fi konularda yetkisi var,\nizin vermedi\u011fi konularda yetkisi de yoktur. \u0130slam, her yurtta\u015fa, M\u00fcsl\u00fcman\u2019a\nm\u00fcsaade etti\u011fi \u015feyleri idareciye de m\u00fcsaade eyler, herkes i\u00e7in yasaklad\u0131\u011f\u0131\n\u015feyleri idareci i\u00e7in de yasaklar, haram k\u0131lar .<\/p>\n\n\n\n Yaz\u0131m\u0131z\n\u0130n\u015fAllah bir sonraki b\u00f6l\u00fcmde de devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n Yazd\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n\ndo\u011frusu \u0130slam\u2019\u0131n hatas\u0131 ise bizimdir. Allah(c.c.) Hakk\u0131 hak bilip Hakka\nsar\u0131lan, Bat\u0131l\u0131 bat\u0131l bilip bat\u0131ldan uzakla\u015fanlardan eylesin. \u00c2min.<\/p>\n\n\n\n K\u00dbL\u00db LA \u0130LAHE \u0130LLALLAH, TUFL\u0130H\u00db! (La\nilahe illallah deyiniz, kurtulunuz! )<\/strong><\/p>\n\n\n\n ELHAMDUL\u0130LLAH\u0130RABB\u0130LALEM\u0130N<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" B\u0130SM\u0130LLAH\u0130RRAHMAN\u0130RRAH\u0130M Hikmetlerinin emsalsizli\u011fi ak\u0131llar\u0131 ma\u011flup eden, delillerinin inceli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yenen, sanat\u0131ndaki deh\u015fet ve harikas\u0131 ink\u00e2rc\u0131lara mazeret b\u0131rakmayan ve delillerinin dilleri k\u00e2inat\u0131n kulaklar\u0131na \u2018\u2019 Allahtan ba\u015fka hi\u00e7 bir ilah yoktur\u2019\u2019 diye hayk\u0131ran Allah\u2019a hamdolsun. Salat ve selam da Efendimiz, \u00d6nderimiz ve Rehberimiz olan Hz. Muhammed(sav) \u2018e, a\u2019line, ashab\u0131na ve onun izinden giden \u00fcmmetine olsun. O Allah […]<\/p>\n","protected":false},"author":30,"featured_media":5018,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[251],"tags":[],"class_list":["post-5016","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makaleler"],"yoast_head":"\n