B\u0130SM\u0130LLAH\u0130RRAHMAN\u0130RRAH\u0130M<\/strong><\/p>\n <\/p>\n Hamd kendisinden ba\u015fka ilah olmayan, mutlak manada tek g\u00fc\u00e7 ve kudret sahibi olan Allah\u2019a mahsustur. Salat ve selam t\u00fcm peygamberlerin ve onlar\u0131 takip eden tabilerinin \u00fczerine olsun.<\/p>\n \u00d6L\u00dcM \u00d6NCES\u0130 VAS\u0130YYET\u0130N H\u00dcKM\u00dc<\/strong><\/p>\n Bunun arkas\u0131ndan \u00f6lmek \u00fczereyken vasiyyet yapma yasas\u0131na, bu yasa ile az \u00f6nce anlat\u0131lan k\u0131sas yasas\u0131 aras\u0131ndaki ortam ili\u015fkisinin vurgulanmas\u0131na ge\u00e7iliyor<\/p>\n 180- \u0130\u00e7inizden biri \u00f6lmek \u00fczereyken e\u011fer geride mal (hay\u0131r) b\u0131rak\u0131yorsa anaya, babaya ve yak\u0131n akrabalara geleneklere uygun bi\u00e7imde vasiyyette bulunmas\u0131, Allah’tan korkanlar \u00fczerine bir bor\u00e7tur.<\/em><\/strong><\/p>\n 181- Kim bu vasiyyeti, i\u015fittikten sonra de\u011fi\u015ftirirse, g\u00fcnah\u0131 onu de\u011fi\u015ftirenin boynunad\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz; Allah i\u015fitendir, bilendir.<\/em><\/strong><\/p>\n 182- Kim vasiyyet edenin yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden ya da g\u00fcnaha girece\u011finden endi\u015fe ederek ilgililerin aras\u0131n\u0131 bulursa bu y\u00fczden g\u00fcnaha girmez. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 ve merhametlidir.<\/em><\/strong><\/p>\n \u00d6L\u00dcM \u00d6NCES\u0130 VAS\u0130YYET\u0130N H\u00dcKM\u00dc<\/strong><\/p>\n Bu da, yani ana-babaya ve yak\u0131n akrabalara vasiyyette bulunmak, t\u0131pk\u0131 k\u0131sas gibi, farzd\u0131r; e\u011fer \u00f6l\u00fcm\u00fcn e\u015fi\u011finde bulunan ki\u015fi geride “hay\u0131r” b\u0131rakacaksa. “Hay\u0131r” kelimesinin, “Mal, servet” demek oldu\u011funu belirten bilginler, vasiyyet yapmay\u0131 gerektirecek mal miktar\u0131 hakk\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. En \u00e7ok destek g\u00f6ren g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re bu miktar, geleneklere g\u00f6re belirlenebilecek de\u011fi\u015fken bir orand\u0131r. Baz\u0131 bilginlere g\u00f6re geride altm\u0131\u015f dinar tutar\u0131ndan daha az mal b\u0131rakan ki\u015fi “hay\u0131r” b\u0131rakm\u0131\u015f say\u0131lmaz. Kimi bilginlere g\u00f6re ise bu miktar seksen, kimine g\u00f6re k\u0131rk ve kimine g\u00f6re bin dinard\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz “servet” say\u0131l\u0131p vasiyyet etmeyi gerektirecek olan mal\u0131n miktar\u0131 d\u00f6nemden d\u00f6neme ve toplumdan topluma de\u011fi\u015fme g\u00f6sterir.<\/p>\n Okudu\u011fumuz bu vasiyyet ayetlerinden bir s\u00fcre sonra miras ayetleri indi. bu ayetlerde miras\u00e7\u0131lara belirli paylar ayr\u0131ld\u0131 ve ana-baban\u0131n her t\u00fcrl\u00fc akraba kompozisyonu i\u00e7inde mutlaka miras\u00e7\u0131 olacaklar\u0131 belirtildi. Bundan dolay\u0131 ana-baba vasiyyet kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc miras\u00e7\u0131ya vasiyyet yap\u0131lamazd\u0131. Zira, Peygamber efendimiz bu konuda \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftu:<\/p>\n “Allah, her hak sahibine hakk\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Buna g\u00f6re miras\u00e7\u0131 i\u00e7in vasiyyet yap\u0131lmaz.” \u00b7(Eshabu-s S\u00fcnen)<\/strong><\/p>\n Akrabalara gelince, bu ayet onlar hakk\u0131nda genellik karakterini korudu. Yani hangi akraba ilgili ayetlere g\u00f6re miras\u00e7\u0131 konumu kazanm\u0131\u015f ise vasiyyet kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f, buna kar\u015f\u0131l\u0131k hangi akraba ilgili ayetlere g\u00f6re miras\u00e7\u0131 say\u0131lmam\u0131\u015f ise okudu\u011fumuz vasiyyet ayetinin kapsam\u0131 i\u00e7inde kalm\u0131\u015f olur.<\/p>\n Bu g\u00f6r\u00fc\u015f baz\u0131 sahabiler ile baz\u0131 tabiin’in (ikinci ku\u015fa\u011f\u0131n) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr, ki bizim de benimsedi\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015f budur.<\/p>\n Miras\u00e7\u0131 olmayan akrabalara d\u00f6n\u00fck vasiyyetin hikmeti, akrabal\u0131k ili\u015fkisi gerek\u00e7esi ile yard\u0131m etmekle g\u00f6revli oldu\u011fumuz baz\u0131 yak\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n, daha yak\u0131n baz\u0131 akrabalar\u0131m\u0131z \u00f6nlerini kestikleri i\u00e7in miras ayetlerine g\u00f6re miras\u00e7\u0131m\u0131z olamad\u0131klar\u0131 durumlarda a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kar. Vasiyyet, miras s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan genel bir aile-i\u00e7i dayan\u0131\u015fma t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00fczden “geleneklere uygun” olmak ve “Allah korkusu (takva)” ta\u015f\u0131mak kay\u0131tlar\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n “…Geleneklere uygun bi\u00e7imde Allah’tan korkanlar \u00fczerine bir bor\u00e7tur.” <\/strong>Demek oluyor ki, vasiyyet yap\u0131l\u0131rken ne miras\u00e7\u0131lara haks\u0131zl\u0131k edilir ve ne de miras\u00e7\u0131 olmayanlar ihmal edilir. Aksine, bu farz yerine getirilirken hakkaniyet ve adalet \u00f6l\u00e7\u00fclerine ba\u011fl\u0131 kal\u0131narak yard\u0131mseverlik ve \u00f6zveri yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u00e7inde takva \u015fart\u0131 aran\u0131r. Bununla birlikte miras\u00e7\u0131 olmayan akrabalar\u0131n, miras\u00e7\u0131 akrabalar\u0131 zarara u\u011fratmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla Peygamberimiz (sal\u00e2t ve sel\u00e2m \u00fczerine olsun) vasiyyete ayr\u0131labilecek olan mal oran\u0131n\u0131 \u00fc\u00e7te bir ile s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Vasiyyetlerin toplam dilimi, bu oran\u0131 a\u015fmamal\u0131d\u0131r: Hatta bu oran\u0131n d\u00f6rtte bir olmas\u0131 daha da iyidir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bu konu hem yasal yapt\u0131r\u0131ma ve hem de takvaya (Allah korkusuna) dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Zaten \u0130sl\u00e2m’\u0131n uyumlu ve dengeli olarak ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi di\u011fer b\u00fct\u00fcn sosyal d\u00fczenlemelerin karakteri de ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n Vasiyyeti i\u015fiten kimse e\u011fer vasiyyeti b\u0131rakan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra onu de\u011fi\u015ftirirse sorumlu olur, g\u00fcnaha girer. Vasiyyet b\u0131rakan kimse, s\u00f6zkonusu de\u011fi\u015ftirmeden dolay\u0131 sorumlu de\u011fildir. Okuyoruz:<\/p>\n “Kim vasiyyeti i\u015fittikten sonra de\u011fi\u015ftirirse g\u00fcnah\u0131 onu de\u011fi\u015ftirenin boynunad\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah i\u015fitendir, bilendir.”<\/strong><\/p>\n Ku\u015fkusuz y\u00fcce Allah i\u015fiten ve g\u00f6ren olarak en iyi \u015fahittir. O, vasiyyeti b\u0131rakan\u0131n da \u015fahidi oldu\u011fu i\u00e7in onu \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yap\u0131lan haks\u0131z de\u011fi\u015fikliklerden dolay\u0131 sorumlu tutmaz. O, ayn\u0131 zamanda vasiyyeti de\u011fi\u015ftirenin de \u015fahidi oldu\u011fu i\u00e7in onu yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftirme su\u00e7undan dolay\u0131 sorumlu tutar.<\/p>\n Yaln\u0131z bu genel ilkenin bir istisnas\u0131 var. O durumda vasiyyeti i\u015fiten kimse, \u00f6len kimsenin b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011fu vasiyyette de\u011fi\u015fiklik yapabilir. Bu istisnai durum \u015fudur: E\u011fer vasiyyeti uygulamay\u0131 \u00fcstlenen ki\u015fi, \u00f6lenin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 vasiyyette birini kay\u0131rma ya da belirli bir miras\u00e7\u0131y\u0131 cezaland\u0131rma amac\u0131 g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlarsa, bu haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleyecek, adaleti ve hakkaniyeti geri getirecek bi\u00e7imde vasiyyeti de\u011fi\u015ftirebilir, bu y\u00fczden sorumlu tutulmaz:<\/p>\n “Kim vasiyyet edenin yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden ya da g\u00fcnaha girece\u011finden endi\u015fe ederek ilgili taraflar\u0131n aras\u0131n\u0131 bulursa bu y\u00fczden g\u00fcnaha girmez.”<\/strong><\/p>\n Mesele her iki durum ve konumda y\u00fcce Allah’\u0131n ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131na ve merhametine havale edilmi\u015f ve her durumda O’nun g\u00f6zetimine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Adaletin ve hakkaniyetin en son g\u00fcvencesi budur.<\/p>\n B\u00f6ylece nas\u0131l ki k\u0131sas h\u00fckm\u00fc takva neticesine ba\u011flanm\u0131\u015fsa ayn\u0131 \u015fekilde vasiyyet i\u015flemi de takva temeline oturtulmu\u015ftur. Zaten imana ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131nda ve \u0130slam toplumunda her i\u015f ve her eylem bu temele bina edilmi\u015ftir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" B\u0130SM\u0130LLAH\u0130RRAHMAN\u0130RRAH\u0130M Hamd kendisinden ba\u015fka ilah olmayan, mutlak manada tek g\u00fc\u00e7 ve kudret sahibi olan Allah\u2019a mahsustur. Salat ve selam t\u00fcm peygamberlerin ve onlar\u0131 takip eden tabilerinin \u00fczerine olsun. \u00d6L\u00dcM \u00d6NCES\u0130 VAS\u0130YYET\u0130N H\u00dcKM\u00dc Bunun arkas\u0131ndan \u00f6lmek \u00fczereyken vasiyyet yapma yasas\u0131na, bu yasa ile az \u00f6nce anlat\u0131lan k\u0131sas yasas\u0131 aras\u0131ndaki ortam ili\u015fkisinin vurgulanmas\u0131na ge\u00e7iliyor 180- \u0130\u00e7inizden […]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":5709,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5708","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"yoast_head":"\n