TABERİ (RH.A)’İN BAKIŞ AÇISIYLA LOKMAN SURESİ 6. VE 10. AYET-İ KERİMELER

6- Öyle insanlar vardır ki bilgisizce insanları Allah yolundan saptır­mak ve Kur’anın âyetlerini alaya almak için “Boş sözler” satın alırlar. İşte boylclcri için, hor ve hakir kılan bir azap vardır.

Müfessirler bu âyet-i kerimeyi farklı şekillerde izah etmişlerdir. Ebi Ümame el-Bâhilî (r.a.)den nakledilen bir görüşe göre, âyette zikredilen “Boş sözler satın almak”tan maksat  şarkı söyleyen cariyeler satın almaktır.-Ebi Üma­me, Resulullahm şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:

“Şarkı söyleyen cariyeieri satmayın, satın almayın, onlan (Bu hususta) eğitmeyin. Onların ticaretinde hiçbir hayır yoktur. Onların paralan haramdır.” Ebu Ümame bu âyetin, Resulullaha bu gibi konularda indiğini söylemiştir.^[1][7]

Diğer bir kısım âlimler ise “Boş söz satın almak”tan maksadın, şarkı ve türkü söylemek ve onları dinlemek olduğunu söylemişlerdir.

Abdullah b. Mes’ud, Abdullah b. Abbas, Cabir b. Abdullah, Mücahid, Sa-id b. Cübeyr ve İkrime bu görüştedirler.

Bazı âlimler de buradaki “Boş söz satın almak”tan maksadın, oyun âletleri satın almak olduğunu söylemişlerdir. Bu görüş Hasan-ı Basrî, İbn-i Cü-reyc ve Mücahid’den nakledilmektedir. Dehhak ve İbn-i Zeyd ise, satın alınan boş söz’den maksadın, Allaha ortak koşmak olduğunu söylemişler ve görüşleri­ne delil olarak da bundan sonra gelen âyeti gösterm işi erdir.

Taberi, âyet-i kerimede zikredilen “Boş söz”den maksadın, kişiyi Allah yolundan alıkoyan ve Allah ve Resulü tarafından yasaklanan her türlü söz oldu­ğunu söylemiş ve âyet-i kerimenin umumî olan ifadesinin bunu gerektirdiğini beyan etmiştir.

Ayet-i kerimede, boş sözler satın alanların, bunları, insanları Allahm yo­lundan saptırmak için satın aldıkları beyan edilmiştir. Burada zikredilen, Alla­hın yolundan maksat, Kur’an okumak, Allahı zikretmek ve kulu, Allaha yaklaş­tıracak her türlü ibadet, her türlü itaat ve Allahm dinidir. Batıl sözleri satın alanlar, insanlan bu sözler vasıtasıyla Allahın yolundan alıkoyarlar ve Allahın diniyle alay ederler. Bu itibarla onlara, kıyamet gününde hor ve hakir düşüren çetin bir azap vardır. Zira onlar hem kendileri sapmış hem de diğer insanlan saptırmışlardır. ^[2][8]

7- Âyetlerimiz böyle bir kimseye okunduğu zaman, sanki onları hiç işitmemiş, sanki kulaklarında bir ağırlık varmış gibi büyüklenerek yüz çe­virir. Onu, can yakıcı bir azap île müjdele,

İnsanlan Allahın yolundan alıkoymak için boş sözler satın alanlara âyetlerimiz okunduğu zaman böbürlenerek yüz çevirirler. Sanki o âyetleri hiç işitmemiş gibidirler. Sanki kulaklarında bir ağırlık vardır. Ey Muhammed, sen bu tür oyuncak ve eğlencelerle eğlenen ve Allahm âyetlerinden yüz çeviren in­sanı can yakıcı bir azapla müjdele. ^[3][9]

8- İman edip salih ameller işleyenler için naim cennetleri vardır. ^[4][10]

9- Onlar o cennetlerde ebediyyen kalacaklardır. Bu, Allanın gerçek vaadidir. O, herşeye galiptir, hüküm ve hikmet sahibidir.

Ailaha iman eden, onu birleyen, peygamberlerini tasdik eden ve onlara tabi olan ve Allanın emirlerini tutup yasaklarından kaçırmak suretiyle salih ameller işleyenlere gelince işte onlar için âhirette “Naim” cennetleri vardır. On­lar o cennetlerin içinde zevk ü safa ile yaşar, yeme, içme, giyme ve barınma gibi çeşitli nimetler içinde yaşarlar. Onlar bu cennetlerde ebedi olarak kalacaklardır. Allah bunu onlara, hak bir vaad olarak vaadetmiştir. Bu mutlaka olacaktır. Al­lah, kendisine ortak koşan ve yolundan alıkoyanlara karşı şiddetle intikam alan­dır. Yarattıklarını sevk ve idarede hikmet sahibidir.  ^[5][11]

10- Allah, gökleri, gördüğünüz bir direk olmadan yarattı. Yere de sizi sarsmasın diye dağlar oturttu. Oraya her türlü hayvanı yaydı. Biz, gök­ten de su indirdik. Onunla yeryüzünde her sınıftan güzel güzel bitkiler bi­tirdik. ^[6][12]