Zararlı ve Faydalı Yönüyle “SOSYAL MEDYA”
Sosyal Medya nedir?
Nasıl meydana geldi?
Kimlerin elinde? Amaç nedir?
Sosyal Medyanın Zararları?
- Zamanı boşa harcamak
- Allah’ın razı olmadığı fiiller
- Aklı zayıflatması
- Müslümanların vahdet şuurunun zedelenmesi
Sosyal Medya nedir?
Özellikle son yüzyılda meydana gelen birçok gelişme insanlığın ferdi ve toplumsal hayatında, ruhunda ve davranışlarında yeni yeni formlar oluşmasına neden oldu. Bu etkileşimleri şu şekilde sıralayabiliriz.
- İslam toplumunun akıl ve varlık hakikati ile birebir uyumlu olan delillerle (Kur’an ve Sünnet) arasına engellerin konulması ve bu şekilde İslamın inanç ve düşünce yapısının yerine alternatif fikirlerin tesirlerinin meydana gelmesi
- Batı dünyasının değerlerinin (inanç, kültür, alışkanlıklar gibi ) İslam toplumlarında da revaç bulması ve bu faaliyetlerin önceki maddede bahsedilen delillerden uzak kalmış müslümanlar arasında çok kolay kabul görmesi
- İnsan ve madde ile olan ilişkinin nefse dayalı kontrolsüz, disiplinsiz bir hal alması
- İslama uygun olmayan fakat buna rağmen kabul gören yaşam tarzlarının insan hayatındaki boşlukları doldurma konusunda önünde bir engelin olmaması, bu şekilde maddeye ve tüketime rağbetin artması
- Gelişen teknolojinin kontrolünü elinde tutan gayri İslami güçlerin bu yeni alışkanlıkları daha da güçlü olmak adına insanlığın maddi ve manevi değerlerini sömürerek kullanma konusundaki faaliyetleri
Bunun gibi birçok olumsuz gelişme maalesef kitlelerin bilgisizliğini kullanarak ve aşamalı bir şekilde bir akıl sömürüsüne dönüştü. Son olarak bilgisayar ve internet teknolojisinin insan hayatında kolaylaştırıcı yönü ortaya konmakla beraber daha çok yaşamsal ve kültürel alışkanlıklara da hücum eden ve daha da ağır basan bir yönü ortaya çıktı. Bu yön ise adını Sosyal Medya olarak duyurdu.
Sosyal Medya:Sosyal medya kapsayıcı bir kavramdır. Buna göre sosyal medya, başta Facebook, Twitter, Instagram, LinkedIn gibi sosyal ağlar, bloglar, mikrobloglar, mesajlaşma programları, forum siteleri, internet siteleri ve içerik paylaşım sitelerinin toplamı olup, internet teknolojileri vasıtasıyla bilgi ile içerik üretmeyi ve paylaşmayı sağlayan platformlardır. Özellikle son yıllarda giderek artan sosyal medya kullanımı, sosyal medya bağımlılığını da beraberinde getirmiştir. Her yaştan insan için eğlence ve boş zaman geçirme aracı olarak kullanılan sosyal medyanın aşırı kullanımı, sosyal medya bağımlılığı olarak tanımlanmaktadır.
Bu tanım bir internet sitesinden alınmıştır. Bununla beraber bu yazımızda Allah’a ve Ahiret gününe iman edenler için ,bu güncel problemin etki ve sonuçları hakkında bir analiz yapmaya gayret göstereceğiz. Rabbim tüm Müslümanları bu tuzağın şerrinden korusun ve tüm insanlığa da bu tuzağın asıl kontrolünü sağlayanların ideolojik,inkarcı ve sinsi yönetimlerinden tez zamanda kurtulmayı nasip etsin.
Sosyal Medyanın Yönetenleri
İnternet; 1969 yılında ABD’de, bir savaş ortamında askeri iletişimin devamlılığını sağlamak amacıyla başlatılan bir askeri proje olan ARPANET ile doğmuştur. 1983’de sivillerin kullanımına açılarak hızla büyümüş ve 2005’ten itibaren Youtube, Facebook ve Twitter’ın hizmete sunulmasıyla yeni ve etkili bir medya ve iletişim mecrası haline gelmiştir. Bugün artık internet demek sosyal medya demektir ve dünya nüfusunun büyük bir çoğunluğu bu küresel ağlara bağlı ve bağımlı bir şekilde yaşamını sürdürmektedir. İnsanlar adeta hipnoz olmuşçasına dünya tarihinde benzeri olmayan bu sanal etki ağının çekim alanı içinde hayatına devam etmektedir. Bu sanal etki ağının ana aktörleri büyük çoğunluğu Meta, Google gibi küresel ABD şirketlerinin geliştirdikleri sosyal medya platformları ve haberleşme uygulamalarıdır. Büyük çoğunluğu sosyal medya platformlarına verilen dijital reklam harcamaları tüm dünyada son 5 yılda iki kat artarak 2023 yılında toplamda 720 milyar dolara ulaştı.
Meta şirketi, 2023 mali yılı için toplam 134,9 milyar dolar gelir bildirdi. Bu da günde yaklaşık 369 milyon dolar kazanıldığı anlamına geliyor. Bu rakamın 71 milyar doları Facebook’dan, 49,8 milyar doları Instagram’dan.Bu rakam aynı yıl Türkiye’nin yıllık toplam ihracat gelirinin yaklaşık %60 ına karşılık geliyor. Google’ın 2023 yılı toplam geliri ise 307,4 milyar dolar oldu. Yani sadece Google ve Meta şirketlerinin bilinen gelirleri Türkiye’nin bir yıllık gelirinden çok daha fazla. Gerçek şu ki, büyük çoğunluğu ABD menşeili olan sosyal medya şirketlerini ABD yönlendirmekte, yönetmekte ve denetimi altında tutmaktadır. Askeri iletişim stratejisinin bir parçası olarak ortaya çıkardığı interneti, güvenlik stratejisinin bir parçası olarak görmeye ve kullanmaya devam etmektedir, yani pis ve zararlı varlıklarının devamı için bir araç olarak kullanmaktadırlar. İnternet yönetimini büyük oranda elinde tutan ABD,egemen konumunu korumayı ekonomik ve ulusal güvenlik menfaatleri için gerekli görmektedir. Bu yaklaşımını ülkesinde yeşerttiği, gelişmesine ve tüm dünyada yaygınlaşmasına destek verdiği internet tabanlı ürün ve teknolojiler için de uygulamaktadır.
Özet olarak: Öncelikle şunu bilmeliyiz. Sosyal Medya ve benzeri teknolojiler de güç bugün için dünyada zulüm ve fesadın yaygınlaşması için tüm imkanlarını seferber eden, bu konuda tüm küfür güçleri ile işbirliğini yaygınlaştıran, en yakın işbirlikçisi olan İsrail’le birlikte son yüzyılda tüm müslüman ve mazlumların kanının akıtılmasının başsorumlusu olan ABD’nin elinde bulunmaktadır. Bu nedenle bu mecranın bize bakan tarafında sürekli bir saptırma, Allah’ın yolundan alıkoyma ve şeytana hizmet ettirme amaçlı saldırılar ve girişimler olduğunu bilmeliyiz.
‘Sizin de kendileri gibi inkâr etmenizi istediler ki onlarla eşit olasınız. (Nisa,89)
Sosyal Medyanın Zararları
- Vakti boşa harcamak
Allah (cc) bizleri dünya hayatında kendisine kulluk yapmamız ve faydalı işlerle meşgul olmamız için yaratmıştır. Bu fayda ilk olarak ahiret endekslidir. Çünkü her iyilik ve kötülük ahirette karşılığını bulacaktır. Yüksek bir gaye için yaratılan insanın ömrü ve her anı çok kıymetlidir. İnsan kısa bir sürede birçok güzel işler ve sevaplar elde edebileceği gibi, çok çirkin işler yaparak azap görmesine neden olacak duruma da düşebilir.
Vakti boşa harcamamak müminlerin vasıflarındandır.
‘Onlar ki, boş ve yararsız şeylerden yüz çevirirler’( Müminun,3)
Peygamberimiz(S.A.V.)şöyle buyurmaktadır;Kişinin kendisini ilgilendirmeyen şeyleri terketmesi İslam’ın güzelliğindendir.(Tirmizi-Zühd 11)
Boş işlerden yüz çevirmek, kişinin aynı zamanda kalbini ve aklını yararlı işlere çevirmesine de yardım edecektir. Kalb ,yani akıl çok kolay etkilenir. İşittiğimiz her söz, gördüğümüz her resim ve olay kalbimizde bir tesir bırakır. Eğer hayırlı şeyler ile meşgul olursak kalp nurlanır ve Allah (cc) nun sevdiği işler yapmak konusunda irade ve kuvveti bulabilir. Bunun aksine boş ve faydasız işlerle meşgul olununca, kalp zayıflar , Allah (cc)’nun sevdiği şeyleri yapmak için irade ve kuvvet bulamaz. Bu durum eğer önlenmez ve düzeltilmezse kişinin Allah(cc) dan iyice uzaklaşarak kötü akıbetle bu dünyadan ayrılmasına neden olur MAZALLAH.
İbn Abbâs (ra)’dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:
«İki nimet vardır ki, insanların pek çoğu bunların kıymetini bilmeyerek aldanmaktadır: Sağlık ve boş vakit.»(Buhari, 6412)
Müminin sermayesi, sağlık ve boş vakittir. Bu ikisi ile ahirete yatırım yapar. Eğer bunları değerlendirmezse iflas eder.Boş vakti olanın mazereti yoktur, bu onun aleyhinde delildir ve bunu israf edenin hüsranı büyük olur.
- Allah’ın yasakladığı eylemler
Sosyal medya ve internet mecrası çeşitli şekillerde ahlaksızlık ve kötülüğe çağıran unsurlarla doludur. Özellikle insane fıtratında bulunan nefsani istek ve arzuları harama sevkeden içerikler bu mecrada oldukça etkindir. Bu konuda gafil olan kişi Rabbi’nin rızasından uzaklaşacak ve bu durum onun ahirette cetin bir azap ile karşılaşmasına sebep olacaktır.
Mü’min erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar. Bu onlar için daha arındırıcıdır. Allah onların bütün yaptıklarından haberdardır. ( Nur,30)
Mü’min kadınlara söyle;Gözlerini(harama çevirmekten)sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar.(Nur,31)
Allah (cc) nun bu emrine uymamak kişiyi hem dünya hem de ahirette bir çok zarara sokacaktır.
Masiyetler(günahlar)aklı fesada uğratır.Şüphesizdir ki aklın nuru vardır,masiyetler de aklın nurunu söndürür.Aklın nuru sönünce zayıflar ve noksan hale gelir.Masiyet sadece aklın nurunu söndürmez,psikolojiyi de bozar.Çünkü her yanlış davranış insanda bilişsel çelişki(cognitive dissonance)oluşturur.Kişi iç çatışmaya düşer ki bu da aklın berraklığını bulandırır.Kalp kirlenince akıl şaşar,akıl şaşınca kararlar da isabetini kaybeder.Bu yüzden hem ruhen hem de zihnen insanda en büyük netliğe sebep olan şey TAKVAdır.Ahirette tüm organların da şahitlik edeceği hakikati unutulmamalı ve Allah’tan sakınmalıdır. Akıllı kişiye yakışan Allah’ın nimetlerini O’nun razı olduğu şekilde kullanmaktır.
- Aklın zayıflaması
Ahiret yolculuğunun sermayesi olan akıl eğer doğru kullanılmazsa kişinin akıbeti ebedi azap olacaktır. Şeytani düzenler ve onun askerleri geçmişte olduğu gibi insane aklı ile vahiy arasında engeller koymak için ellerinden gelen tüm çabayı sergilemektedirler. Günümüzde yapılan araştırmalar neticesinde sosyal medya kullanımında kontrolü kaybetmenin bir çok fiziksel, biyolojik ve ruhsal zararları olduğu ortaya konmuştur.
Özel bir sağlık kurumunun yayınladığı bu zararların bazıları aşağıda verilmiştir.
- Göz yorgunluğu, sırt ve bel ağrısıgibi zararları vardır. Uzun vakitler ekrana bakmak kişinin vücudunda duruşu bozar. Kalp hastalığı, obozite ve diyabet gibi hastalıkların risklerini de yükseltir.
- Kimlik bunalımı, öz güvensizlik gibi problemlere neden olabilir.
- Sosyal medya kullanımı kişinin uyku düzenini ve kalitesini bozabilir. Gece geç vakitlere kadar sosyal medya kullanımı kişinin melatoninhormonunun azalmasına sebep olur. Bu durumda uyku bozukluğuna sebebiyet verir.
- Yalnızlık, depresyon, kaygı gibi zihinsel problemlere neden olabilir. Gördüğü olumsuz görüntü, yorumlar ile ruh hali etkilenebilir ve motivasyonu düşebilir.
- Sürekli bir şekilde sosyal medyaya bakma isteği ve bunu control edememek sosyal medyaba ğımlılığına sebep olur. Beyine dopamine hormone sağlayarak kişiyi ödüllendiren sosyal medya, insanı daha çok kullanmaya teşvik eder.
- Sosyal ilişkilerinde soruna neden olur. Sosyal medyayı aşırı kullanan kişi aile, arkadaş ve özel ilişkilerinde iletişimsizliğe neden olabilir.
- İnsanın iş hayatını da olumsuz etkileyebilir. Sosyal medyaya odaklanan kişi iş ve derslerinde verimsiz ve yetersiz olabilir. Eleştirel düşünmeyi ve dinlediklerini anlamayı engelleyebilir.
Görüldüğü gibi bizimle Allah (cc) arasında ki iletişimin kopması için şeytan ve taraftarlarının ekmeğine yağ süren ne kadar etken varsa bunları sosyal medyanın kontrolsüz kullanım sonuçlarında görebiliyoruz.
Temel gayeleri Küfür ve Şirk düzenlerini ayakta tutmak olan küresel beşeri sistemlerin ifsat planından bütün insanlık alemi etkilenmektedir.Mü’minlerin yoluna engeller koyarak hedeflerinden uzaklaştırmaya çalıştıkları gibi kendilerinden olanların da uyanışına engel olmaya çalışmaktadırlar.
Müslümanların Firasetle hareket etmesi,küresel oyunun bir parçası olmamaları zaruridir.İnternetin(sosyal medyanın)toplumlara tanıtılması maksadıyla yapılan açıklamada ilmi ve kültürel noktada gelişimin gaye edinildiği söylemi unutulmamalıdır.Bugün ise bozgunun,ifsadın başlangıç noktası olarak kulanılmaya çalışıldığı malumdur.
Müslümanlar, özellikle kafirlerin ‘hizmet’ adı altında sunduğu her şeye dikkat etmek zorundadırlar.Hele ki Yahudilerin taktik ve yöntemlerini iyi bilmeleri gerekmektedir.
Hayberin fethinden sonra Peygamberimize(S.A.V.) ikram edilen zehirli koyun etinin neden zehirli olarak ikram edildiği çok iyi anlaşılmalıdır.Şeytan ve dostlarının Dosdoğru yolun üzerinde oturduğunu ve bizim O yoldan geçmemiz için kenara çekilmeyeceklerini unutmayalım.
Zehirli bir koyun eti gibi önümüze koyulan sosyal medyayı kontrollü bir şekilde yani İslam Dininin yayılaması ve İlmi açıdan gelişim maksadı dışında kullanmak etin zehirli yerinden yemek gibidir hatta daha kötüdür.
Zira zehirli et yemek kişinin bedenen ölümüne,ancak sosyal medya manen ölümüne sebep olur MAZALLAH.
Kafirler ve Münafıklar müslümanların gaflet halini gözetler.Gaflet halinde yakalayınca saldırıya geçer.
Müslümanın en büyük gaflet hali yaratılış gayesini unutmasıdır.
4)Müslümanların vahdet şuurunun zedelenmesi
Bu mesele kayıtsız şartsız olarak en önemli meselelerden birisidir.Sosyal medyada İslami bazı meselelerin tartışma sebebi olmasıdır.Bu da aynı mesele hakkında bir çok görüşün bulunması konusudur.İslam alimleri;İmamların(Alimlerin) ictihadları ile ulaştıkları her konu İslamdandır.Müslüman da bir imamın görüşüne uygun hareket ettiği sürece İslamın çerçevesi içerisindedir.Bir meselede birden çok görüş aslında İslamın asgari ve azami sınırını ifade etmektedir.Asgari sınır bir ruhsat azami sınır ise azimettir.Müslüman bu iki sınır arasında kaldığı sürece o hayra doğru gitmektedir,hayır üzeredir.İnsan muhayyerdir ve gayret ve takvası oranınca bir seçimde bulunur.
Bizden önceki müslümanların çoğu ,tartışmasız itikadi ve ameli hükümlere bağlılık konusunda ittifak etmişler ve onları önemseyip kurumak için çaba harcamışlardır.İctihadi ve zanni konularda ise farklı görüş ve mezheblerin ortaya çıkmasını bir sorun olarak görmemişlerdir.Bununla beraber kendi ictihadlarını başkalarına dayatmayıp kabule zorlamamışlardır.Zira eğer onlar böyle yapmasalardı,İslam birliği gerçekleşmez ve bugün iftihar kaynağımız olan İslam tarihindeki güç,medeniyet ve şeref tabloları yaşanmazdı.
Ümmet; ehliyet sahibi kimseler vasıtasıyla herhangi bir görüşü benimseyerek onun ışığında yürüyebilir.
Bu durumun gerçekleşmesi ümmetin ittihad etmesiyle mümkündür.Ümmetin içinde bulunduğu durumun sebebi Halifelerinin olmamasıdır.Buna rağmen müslümanların hakkında muhtelif görüşler bulunan meseleleri ana gündem konusu yapmamaları şarttır.
Allah azze ve celle’nin üzerinde ittifak edilmesini emrettiği Muhkem hükümler dinin temelidir.Allah azze ve celle’nin emrine muhalif eylem ve söylemlerden uzak durmak farzdır.Gerek sosyal medyada gerekse sosyal medya dışında ittihada mani olacak paylaşımlar hiçbir zaman iyi niyetin eseri değildir.Müslümanların bu konu da dikkatli olmaları sosyal medyanın zararlarından korunmaları için zaruridir.
İmam-ı Gazali(Rh.a.) şöyle der;Akidevi mezheblerin ve görüşlerin derinliklerine dalmamalı,onlara kulak vermemeli ve onları dinlememelidir.Aksine;Allah azze ve celle’nin Zatında,Sıfatlarında ve Fiillerinde bir olduğuna ve hiç bir ortağı bulunmadığına,O’nun benzeri hiç bir şey olmadığına;O’nun (Her şeyi) işiten ve gören olduğuna;Rasulü’nün(S.A.V.) haber verdiği her şeyde doğru söylediğine inanmalı ve Selefi Salihi’nin Sünnetine tabi olmalıdır.
Kitap ve Sünnet’in getirdiği esaslara,detayları araştırma ve irdelemeye dalıp ayrıntılarını sorgulama yoluna girmeksizin bir bütün olarak iman etmelidir.
‘’İman ettik ve tasdik ettik’’der;Takva ile meşgul olur,günahlardan sakınır,ibadetleri yerine getirir,müslümanlara karşı şefkatli davranır ve diğer salih amellere yönelir.
Şayet akidevi mezheb tartışmalarına(Görüş ayrılıklarına),Bid’atlere ve Akide de taassuba dalacak olursa,hiç farkına varmadan HELAK olur.Ömrünü(bütün zamanını) ilimden başka bir işle iştigal ederek geçirmeye yönelmiş olan herkes için gereken doğru tutum budur.(İhya-u Ulumid’din-kibir ve ucubun kötülenmesi bölümü)
Allah azze ve celle; Misakta verdiğimiz söze,Yüklendiğimiz emanate,yaratılış gayemize ve yeryüzündeki görevimize uygun bir hayat yaşamayı ve ölmeyi nasib etsin.
ALLAH azze ve celle HER HALİMİZE(kalbimizden geçene),HER FİİLİMİZE VE HER SÖZÜMÜZE ŞAHİDDİR.
‘Şeytan sizi her türlü hayasızlığı ve ahlâksızlığı yapmaya teşvik eder.’ (Bakara,268)