TABERİ (RH.A)’İN BAKIŞ AÇISIYLA AHZAB SURESİ 72. VE 73. AYET-İ KERİMELER

72- liiz, emaneti göklere, yere ve dağlara teklif ettik te onlar bunu yüklenmekten kaçındılar ve korktular. Onu insan yüklendi. Şüphesiz ki insan, çok zalim ve çok cahildir.

Allah teala bu âyet-i kerimede, göklere yere ve dağlara vereceği emaneti yüklenmelerini teklif ettifini fakat bunların, emaneti yülenmekten doğacak mes’ uliyetten korkarak onu yüklenmekten kaçındıkalannı buna mukabil sonucunu neye varacağını idrak edemeyen cahil insanın, bu emaneti yüklenmeyi kabu etti­ğini ve böylece kendisine ağır yükler yükleyerek zulmettiğini beyan ediyor.

Âyette zikredilen “Emanet” den neyin kastedildiği hakkında farklı görüş­ler zikredilmiştir.

Müfessirlerin çoğunluğuna göre buradaki emanet, Aliahın, kullanna ver­miş olduğu emanettir. Bu da Allahın, kullanna emrettiği farzlar veya kulların­dan istediği itaat yahut kullarına gönderdiği diri veya kulun, cünüplükten yıkan­ması yahut kadının, kenisine bir emanet olan iffitini koruması veya Allahın koy­duğu cezalardır.

Abdullah b. Abbas diyor ki: “Bu emanetler Âdeme arzedildi ve ona:” “Bunlan al, eğer bunlara itaat edersen seni bağışlanın, şayet ihanet edersen sa­na azabederim.”denildi. Âdem:” ettim.” dedi. Ancak kabul ettiği gün ikindi vak­tiyle gecesi arasında hata işledi.”

Diğer bir kısım müfessirlere göre ise buradaki “Emanet” den maksat in­sanların birbirlerine emanet ettikleri şeylerdir. Zira kul hakkı tevbe etmekle ödenmez ancak hak sahibinin hakkını helal etmesiye ödenmiş olur. Bu itibarla insanlığın yüklendiği, ağır bir yüktür.

Peygamber efendimiz bir Hadis-i Şerifinde şöyle buyurmuştur.:

Şehidin her günahı affedilir. Ancak bocu (kul hakkı) hariç. ^[1][91]

Diğer bir rivayette: “Allah yolunda öldürülmek herşeyi affettirir. Borç (kul hakkı) hariç.” buyurulmuştur. ^[2][92]

Taberi buradaki “Emanef’den maksadın, “bütün emanetler” olduğunu, hem Allanın kullarına gönderdiği dini emanetleri hem de kulların birbirlerine verdikleri emanetleri kapsadığını söylemiştir. ^[3][93]

73- Bunun neticesi olarak Allah, münafık erkeklere ve münafık ka­dınlara, müşrik erkeklere ve müşrik kadınlara azab cedccck, mümin er­keklerin ve mümin kadınların da tövbelerini kabul edecektir. Allah, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir,

Allah, emaneti insana yükledi ki buna ihanet eden münafık erkek ve ka­dınları, müşrik erkek ve kadınları, hak ettikleri cezaya çarptırsın, Emanet riayet eden mümin erkek ve kadınların da tevbelerini kabul edip günahlarını bağışla­sın. Allah, çokça affeden ve çok merhamet edendir. ^[4][94]