İSRAF ETTİKLERİMİZ

İSRAF ETTİKLERİMİZ

Bismillahirrahmanirrahim

Hamd, kalpleri hidayetle dirilten, kullarını rahmetiyle kuşatan Allah Azze ve Celle’ye mahsustur. Salat ve selam, âlemlere rahmet olarak gönderilen, güzel ahlakın en mükemmel örneği olan Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)’e, aline, ashabına ve onun yolunu izleyen tüm mü’minlerin üzerine olsun.

“Her nimet bir emanettir; emanetin sahibi ise Allah’tır.”

İsraf denildiğinde zihnimizde çoğu zaman aynı görüntü canlanır: Sofrada artan yemekler, gereksiz alışverişler, akan su veya boşa yanan elektrik… Elbette bunların hepsi israftır. Fakat Kur’an’ın öğrettiği israf anlayışı bundan çok daha derindir. Çünkü Kur’an, nimete değil, nimeti verene bakmayı öğretir.

Tevhid, yalnızca “Allah birdir.” demek değildir. Tevhid; malın da, canın da, zamanın da, ilmin de, bedenin de gerçek sahibinin Allah olduğuna iman etmektir. İnsan bunu idrak ettiğinde artık “Benim malım.” demez; “Rabbimin bana emanet ettiği mal.” der. İşte israfı önleyen ilk adım bu bilinçtir.

Allah Teâlâ şöyle buyurur:

«”Yiyin, için; fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez.” (A’râf 7/31)»

Dikkat edilirse Allah, “İsraf etmeyin.” demekle yetinmemiş, “Allah israf edenleri sevmez.” buyurmuştur. Demek ki israf, sadece yanlış bir davranış değil; kul ile Rabbi arasındaki sevgi bağını zedeleyen bir ahlak problemidir.

En Büyük İsraf: Ömrü Tüketmek

İnsan kaybettiği malı tekrar kazanabilir. Sağlığını kısmen geri elde edebilir. Fakat geçen bir saniyeyi bile geri getiremez.

Bu yüzden Allah, Kur’an’da zamana yemin eder:

«”Asra yemin olsun ki insan gerçekten hüsrandadır. Ancak iman edenler, salih amel işleyenler, birbirlerine hakkı tavsiye edenler ve sabrı tavsiye edenler müstesna.” (Asr Suresi)»

Bu sure, ömrün boşa geçirilmesinin nasıl büyük bir kayıp olduğunu anlatır. Saatlerce faydasız uğraşlarla vakit geçirip Kur’an’a, ilme, duaya, aileye ve iyiliğe zaman ayırmamak da bir israftır.

Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:

«”İki nimet vardır ki insanların çoğu onların kıymetini bilmez: Sağlık ve boş vakit.” (Buhârî)»

Demek ki boş vakit, değerlendirilmeyince nimetten çıkıp pişmanlığa dönüşebilir.

İsraf Edilen Sadece Para Değildir

Bir insan çok cimri olabilir; ama ömrünü israf ediyor olabilir.

Parasını dikkatle harcayabilir; ama dilini gıybetle tüketiyor olabilir.

Sofrasındaki ekmeği koruyabilir; ama gözünü harama bakarak israf ediyor olabilir.

İlim öğrenebilir; fakat onunla amel etmeyerek nimetin hakkını vermiyor olabilir.

Çünkü Allah’ın verdiği her nimet, Allah’ın razı olacağı yerde kullanılmak için verilmiştir.

Dilin de İsrafı Vardır

Kur’an müminleri “boş sözden yüz çevirenler” olarak tanımlar.

Resûlullah ﷺ ise şöyle buyurur:

«”Kim Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsa ya hayır söylesin ya da sussun.” (Buhârî, Müslim)»

Bugün nice insanlar saatlerini dedikoduya, tartışmaya ve faydasız konuşmalara harcıyor. Oysa aynı dil; Kur’an okuyabilir, dua edebilir, bir gönlü onarabilir ve bir insana hidayete vesile olacak bir cümle söyleyebilir.

İlim İsraf Edilebilir mi?

Evet.

Bilgiyi yalnızca övünmek için öğrenmek, onu hayatına taşımamak veya başkalarından esirgemek de nimetin israfıdır.

Nitekim Allah Teâlâ, bildiğiyle amel etmeyenleri ağır ifadelerle uyarır. İlim, insanı Allah’a yaklaştırmıyorsa, kişiye sorumluluğunu hatırlatmalıdır.

Tevhid, İsrafın İlacıdır

İnsan kendisini nimetlerin sahibi sandığı sürece israf eder.

Fakat her nimetin Allah’ın emaneti olduğunu idrak ettiğinde davranışları değişir.

Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:

«”Kul kıyamet günü; ömrünü nerede tükettiğinden, gençliğini nasıl geçirdiğinden, malını nereden kazanıp nereye harcadığından ve ilmiyle ne yaptığı sorulmadıkça yerinden ayrılamaz.” (Tirmizî)»

Dikkat edelim; sorulacak olan sadece mal değildir. Ömür de sorulacaktır. Gençlik de… İlim de…

Bu yüzden en büyük kazanç, çok şeye sahip olmak değil; Allah’ın verdiklerini O’nun razı olduğu şekilde kullanabilmektir.

Allah bizleri; malını, ömrünü, sağlığını, gençliğini, ilmini ve dilini O’nun rızası doğrultusunda kullanan, emanetin hakkını veren kullarından eylesin. Âmin.

  Elhamdülillahirabbilalemin