TABERİ (RH.A)’İN BAKIŞ AÇISIYLA ANKEBUT SURESİ 26. VE 30. AYET-İ KERİMELER

26- Bunun üzerine Lut, İbrahim’e îman etti ve İbrahim şöyle dedi: “Ben, rabbimin emrettiği yere hicret ediyorum. Şüphe yok ki o, herşeye ga­liptir, hüküm ve hikmet sahibidir.

Taberi dahil bazı müfessirler bu âyet-i kerimeyi mealde zikredildiği şe­kilde izah etmişlerdir. Diğer bazıları da şöyle açıklamışlardır: “İbrahim’e Lut iman etti ve Lut şöyle dedi…”

Hz. İbrahim önce Harran’a hicret etmiş, oradan Şam’a, oradan da Mısır’a ve oradan da tekrar Şam’a hicret etmiş Şam’da yaşarken bir ara Hicaz’a giderek orada oğlu İsmail ile beraber Kabe’yi inşa etmiştir. Hz. Lut ise Hz. İbrahim ile birlikte Harran ve Şam’a gittikten sonra Sodom halkına Peygamber olarak gön­derilmiştir. Peygamber Efendimiz bir hadis-i şerifinde, kıyametin kopmasına yakın zamanlarda insanların, Hz. ibrahim’in hicret ettiği yerlere hicret edecekle­rini beyan ederek şöyle buyurmuştur;

“Hicretten sonra tekrar hicret olacaktır. İnsanlar, ibrahim’in hicret ettiği yerlerde toplanacaklardır. Yerin üstünde yeryüzünün şerli insanlarından başka­ları kalmayacaktır. Bulundukları yerler bu insanları dışarıya atacak ve Allah bunları sevmeyecektir. Bir ateş bu insanları maymunlar ve domuzlarla biraraya getirecek, ateş bunlarla beraber yatıp beraber kalkacaktır. Bunların dinlendiği yerde o da dinlenecektir ve onlardan geri kalanı yiyecektir. ^[1][29]

27- Biz İbrahim’e, İshak’ı ve Yakub’u bahşettik. Peygamberliği ve kitabı onun soyundan gelenlere verdik. Kendisini dünyada mükafaatlan-dırdık. Şüphesiz o, âhirette de sal inlerdendir.

Biz İbrahim’e, dünyada oğlu İshak’ı ve torunu Yakubu bahşettik. Onlara Peygamberlik ve ilahi kitaplar verdik. Biz, İbrahim’in mükafaatmi daha dünya­dayken verdik. O, âhirette de salih kulların içinde olacak ve onların aldığı gibi mükafaatlar alacaktır.

Mücahid, Hz. İbrahim’e dünyada verilen müafaatm, her ümmet tarafın­dan övülmesi ve kendisine salih evlatlar verilmesi olduğunu söylemiştir. Aynı görüş Abdullah b. Abbas’tan da nakledilmiştir.

Katade ise: “Hz. İbrahim’e dünyada verilen mükafaat, onun afiyet üzere yaşaması, salih ameller işlemesi, ümmetler tarafından hayırla anılmasidır.” de­miştir. ^[2][30]

28- Lut’u da Peygamber olarak gönderdik. O, bir zaman kavmine şöyle demişti: “Doğrusu siz, sizden önce, âlemlerden hiçbir kimsenin yap­madığı bir hayasızlığı yapıyorsunuz.”

Âyet-i kerimede zikredilen hayasızlıktan maksat, bir sonra gelen âyette de izah edildiği gibi Lut kaviminin, erkek erkeğe cinsî temasta bulunmalarıdır. Bu çirkin işi Lut kavminden Önce hiçbir kimse yapmamıştı. Bu itibarla bu işin adına “Lûtîlik” denilmiştir. ^[3][31]

29- Sizler hâlâ erkeklerle cinsî münasebette bulunacak, yol kesecek ve toplantı yerinizde edepsizce davranışlarda bulunacak mısınız?” Kavmi­nin cevabı ancak: “Eğer sözüne sadık kimsclcrdcnscn bize Allahın azabını getir.” demek oldu.

Lut, kavmini uyararak onlara şöyle demişti: “Sizler hâlâ erkek erkeğe cinsî müsabette bulunacak, yoldan geçen misafirlere de aynı şeyi yapmak için yol keserek sataşacak ve toplantı yerlerinde edepsizce davranışlarda bulunacak mısınız?

Lut kavminin, toplantı yerlerinde edepsizce davranışlarından maksat, Hz. Aişe’den nakledilen bir görüşe göre, onların, sesli bir şekilde yellenmeleri­dir.

Mücahid, Katade ve İbn-i Zeyd’den nakledilen bir görüşe göre ise, top­lantı yerlerinde edepsizce davranışlarından maksat, onların, birbirleriyle açıktan açığa cinsî münasebette bulunmalarıdır.

Ummühânî, Resulullah’ın: “Toplantı yerlerinde edepsizce davranışlarda bulunacak mısınız?” âyet-i kerimesini şöyle izah ettiğini söylemektedir: “Resu-lullah buyurdu ki:

“Lut kavmi toplantı yerlerinde bulunurken etraftan geçenlere küçük taşlar atarlar ve onlarla alay ederlerdi. ^[4][32]

Böylece edepsizce davranışlarda bulunurlardı. Taberi de, hakkında hadis bulunması sebebiyle bu görüşü tercih etmiştir.

Hz. Lut’un bu sözlerine karşılık kavmi ona şu cevabı vermiştir: “Eğer sen, söylediklerinde doğru olan ve vaaddettiğini yerine getiren birisi isen o vaa-dettiğin azabı bize getir de görelim.” ^[5][33]

30- Lut: “Rabbim, bu bozguncu kavme karşı bana yardım et.” dedi.

Hz. Lut, kavminin iman etmesinden ümit kesince rabbine yalvardı ve onlara karşı rabbinden imdat istedi. Allah teala da ona melekleri gönderdi. Me­lekler önce Hz. İbrahim’e uğrayıp ona, bir oğlu olacağını müjdelediler, Lut kav­mini de helak edeceklerini bildirdiler. Nihayet Cebrail (a.s.) Lut kavmim yaşa­dığı bölgeyi göğe kaldırıp altını üstüne çevirerek yere bıraktı ve Allah, bunların üzerine ateşten taş yağdırdı ve onların yerlerini pis kokan ölü bir göl haline ge­tirdi ve kıyamete kadar insanlara ibret olacak bir şekle soktu. ^[6][34]