YUNUS SURESİ

Peygamberimiz (S.A.)’e Vahiy İndirilmesi Meselesi

1-  Elif, Lam, Râ.” İşte bunlar hikmet dolu kitabın ayetleridir.”

2- ‘İnsanları uyar, iman edenleri Rab-lerinin katında yüce derecelerle müj­dele” diye içlerinden bir adama vah-

kâfirler “Şüphesiz bu adam apaçık bir sihirbazdır” dediler.

Açıklaması

“Elif, Lam, Râ.” Bu harflerden maksat kişinin bundan sonra gelecek duy­duğu veya okuduğu ayetleri anlamaya çalışmasına dikkat etmesi ve özen gös­termesi için bir uyarıdır. Harflerin bir bir sayılması da Bakara suresinin başın­da geçtiği gibi meydan okumak içindir.

Bu ayetler muhkem -her şeyi gayet açık olan- yahut ihtiva ettiği sayısız hikmetlerle dolu Kur’an’ın ayetleridir. Veya bu ayetler Allah’ın eksiksiz, gayet açık olarak indirdiği, kullarına beyan ettiği suresinin ayetleridir.

Nitekim Cenab-ı Hak bir ayet-i kerimede “Elif, Lam, Râ. Bu öyle bir kitap­tır ki ayetleri apaçık kesin hükümler ihtiva etmektedir. Sonra da her şeyi en iyi bilen, herşeyden haberdar olan Allah tarafından tafsilatıyla açıklanmıştır.” ya­ni manaları ve lafızları tam yerinde kullanılmıştır.

Doğruya en yakın olan -Kurtubî’nin dediği gibi- burada kastedilen Kur’an’dır. Çünkü “hakîm” Kur’an’ın sıfatlarındandır. “Ayetleri her şeyi bütün açıklığıyla belirtilen kitap” ayeti de buna delâlet etmektedir. “Hakîm” helâli, haramı, hadleri ve hükümleri beyan eden, muhkem -manası ve lafızları açık-bir kitaptır.

“… İçlerinden bir adama vahyetmemiz insanlara tuhaf mı geldi?” Cenab-ı Hak kâfirlerin peygamberlerin beşer cinsinden gönderilmesini tuhaf karşıla­malarını kabul etmiyor: Bazı kimselerin durumu ne kadar gariptir ki, sanki “insanlık” vasfı peygamberliğe engelmiş gibi, sanki onlar kendi cinslerinden ol­mayan (insan olmayan) bir peygamber istiyorlarmış gibi, kendi cinslerinden olan (beşer olan) bir adama vahiy göndermemizi yadırgıyorlar?

Nitekim Cenab-ı Hak başka ayetlerde onların şu sözlerini naklediyor: “Bi­ze bir beşer mi yol gösterecek?” (Tegabün, 64/6);”Allah bir beşeri mi peygamber olarak gönderdi? (İsra, 17/94); “Rabbimiz dileseydi melekleri de indirirdi.” (Fussilet, 41/14).

Hud ve Salih (a.s.) kavimlerine “İçinizden bir adam vasıtasıyla Rabbiniz-den size bir öğüt gelmesini mi tuhaf karşılıyorsunuz?” (A’raf, 7/63) buyrulmuştur.

İbni Abbas diyor ki: Allah Hz. Muhammed (s.a.)’i peygamber olarak gön­derdiğinde Araplar bunu inkâr ettiler veya bir kısmı inkâr edip “Allah, Pey­gamberini beşer olarak göndermekten münezzehtir” dediler. Bunun üzerine Al­lah “İnsanlara tuhaf mı geldi? ” (Yunus, 2) ayetini indirdi.

Bu tuhaf karşılama yerinde değildi. Çünkü bütün peygamberler beşer idi­ler. “Eğer Peygamberi melekten yapsaydık, onu insan suretinde kılardık. Onları yine düştükleri şüpheye düşürürdük.” (En’am, 6/9).

Aslında peygamberlerin gönderildikleri toplumun cinsinden olmaları da­vetlerinin kabulü için, peygamberlerle rahat anlaşabilmeleri için daha uygun­dur. Ama beşerden birinin peygamber olarak seçilmesine gelince: Allah pey­gamberliğe en uygun olanı, seçilmeye en lâyık olanı en iyi bilendir.

“Allah meleklerden ve insanlardan elçiler seçer.” (Hac, 22/75); “Allah Pey­gamberliğini nereye vereceğini en iyi bilendir.” (En’am, 6/124).

İnsanların ölçüleri ise hatalıdır. Meselâ, Hz. Muhammed (s.a.)’in Ebu Ta-lib’in yetimi oluşu gibi. Zira Kureyşliler, “Gariptir, Allah Ebu Talib’in yetimin­den başka gönderecek Peygamber bulamadı”, dediler. Yine, “O fakirdir” deme­leri gibi. Çünkü onlar Peygamberin zengin ve parmakla gösterilen bir lider ol­masını istiyorlardı.

“Müşrikler, “şu Kur’an iki şehirden (Mekke ile Taiften) birinde bulunan bir büyük adama indirilseydi ya!” dediler. (Zuhruf, 43/31) Onlar Mekke’den Velid b. Mugire’yi, Taiften Mes’ud b. Amr es-Sekafîyi bu işe uygun görüyorlardı.

Kendisine vahiy gelen bu peygamberin görevi insanları cehennemden uyarmak ve korkutmaktır. “İnsanları uyar diye” Yani biz ona insanları uyar ve kâfir, isyankâr ve sapık olarak kalırlarsa onları cehennem azabı ile korkut diye

Ona vahyettik. Nitekim Cenab-ı Hak şöyle buyuruyor: “Ataları uyarılmamış bu yüzden de gafil kalmış bir kavmi uyarman için…” (Yasin, 36/6).

Salih ameller işleyen müminleri Rableri nezdindeki yüce derecelerle, ilk dereceler lütuflar Allah katında Naim cennetinde yüksek mertebeler ve yaptık­larına karşılık güzel bir ecir ve mükâfatla müjdele. Salih ameller, namazları, oruçları söz ve fiillerindeki sadakatleri ve teşbihleridir.

“Uyarma” ve “müjdeleme” Peygamberimiz (s.a.)’in en hususi sıfatlarından-dır. Pek çok ayet-i kerimede Peygamberimiz (s.a.)’in bu sıfatları belirtilmiştir.

“Allah nezdinden gelecek şiddetli bir azapla (inkarcıları) uyarmak ve salih amel işleyen müminleri güzel bir mükâfatla müjdelemek için…” (Kehf, 18/2).

“Ey Peygamber! Biz seni bir şahit, bir müjdeleyici ve uyarıcı bir peygamber olarak gönderdik.” (Ahzap, 33/45).

Onlara kendi cinslerinden bir adamı müjdeleyici ve uyarıcı bir peygamber olarak gönderdiğimiz halde “Kâfirler dediler ki: Bu apaçık bir sihirbazdır” İn­karcılar ve onun peygamberliğini yalanlayanlar “Muhammed apaçık bir sihir­bazdır” dediler.

“Bu apaçık bir sihirdir” şeklindeki kıraate göre bunun manası, “Bu Kur’an apaçık bir sihirdir” anlamındadır.

Hangi şekilde olursa olsun onlar Kur’an-ı Kerim’i ve onun kendisine indi­rildiği tebliğcisini sihir yapmak ve sihirbaz olmakla vasıflandırdılar. Onlar bu hususta yalancıdırlar. Onun kalplerdeki kuvvetli tesirini görünce onu sihirle vasıflandırdılar. Dikkatleri çeken, gönüllerde tesir bırakan, sebebi bilinmeyen, harikulade her garip davranışa onlar “sihir” adını veriyorlardı.

Daha sonra Arap dahileri ve düşünürleri Kur’an’ın sihir olmadığını iyice anladılar. Çünkü onlar sihri tecrübe edip öğrenmişlerdi. Kur’an’ı sihirle bağ-daştıramadılar. Çünkü sihirbazlık hile ve göz boyamaya veya bazı eşyanın tabii özelliklerine, yahut yıldızlar ilmine, veyahut psikolojik bazı araştırmalara da­yanan bir ilim idi. Kur’an tecrübe, duygu, gözlem ve mukayese ile değerlendi­rildiğinde bütün bu şeylerle kesinlikle ilgili değildi. Bunlardan tamamen ayrı, bunların üstünde bir kitaptı.

Çünkü Kur’an, hukuk, kaza (yargı), siyaset, sosyoloji, fen ilimleri, ahlak ve edebiyat sahalarında yüksek ve üstün hükümleri ihtiva eden, üslubu, nazmı ve manalarıyla mucize olan, beşerin taklit etmesi veya onun benzeri bir ifade getirmesi imkânsız olan Allah tarafından peygamberinin kalbine vahyedilen bir kitaptır.

“Şüphesiz ki Kur’an kendilerine gelince onu inkâr edenler (bize gizli kal­mazlar). Şüphesiz o aziz (değerli, erişilmez) bir kitaptır. O’na batıl ne önünden ne de arkasından girebilir. O hikmet sahibi ve hamde lâyık olan tarafından in­dirilmiştir.” (Fussilet, 41/42).

“Allah sözlerin en güzelini ayetleri birbiriyle ahenkli, karşılıklı hükümleri zikreden bir kitap olarak indirmiştir. O Kur’an’dan Rablerinden korkanların derileri ürperir. Sonra da derileri de kalpleri de Allah’ın zikrine karşı yumuşar. İşte bu (Kur’an) Allah’ın hidayet rehberidir. (Allah) onunla dilediğini hidayete erdirir. Allah kimi de doğru yoldan saptırırsa onu doğru yola getirecek kimse yoktur.” (Zümer, 39/23). [1][1]