VEHBE ZUHAYLİ (RH.A)’İN BAKIŞ AÇISIYLA TEVBE SURESİ 120. VE 121. AYET-İ KERİMELER

Medinelilere Ve Bedevilere Cihadın Farz Oluşu Ve Cihadın Sevabı

120- Medine halkına ve civarında bulu­nan bedevilere, Allah’ın Rasulü ile bir­likte savaşa çıkmaktan geri kalmaları, kendi canlarını onun canından çok sev­meleri yakışmazdı. Çünkü Allah yolun­da başlarına gelecek bir susuzluk yor­gunluk, açlık, kâfirleri öfkelendirecek bir yeri çiğnemeleri ve düşmana karşı bir başarı kazanmaları karşılığında mutlaka onlar için salih bir amel yazı­lır. Şüphesiz ki Allah iyi hareket eden­lerin ecrini zayi etmez.

121- Allah yolunda yaptıkları küçük ve­ya büyük bir mal sarfetmeleri, veya bir vadiyi geçmeleri mutlaka onlar için ya­zılacaktır ki, Allah onları yaptıkların­dan daha güzeliyle mükâfatlandırsın.

Açıklaması

Allah Tealâ Medine’liler ve Medine civarında bedevilerden Tebuk Gazve-si’nde Rasulullah (s.a.) ile birlikte savaşa çıkmayıp geride kalanları ve Rasulul­lah (s.a.)’ın karşılaştığı zorluklarda O’na ortak olmayıp sadece kendi canlarına önem verenleri kınayarak şöyle buyuruyor:

Mümin Medine halkı ile Müzeyne, Cüheyne, Eşca, Gıfar ve Eşlem kabile­leri gibi Medine civarındaki bedevilerin Tebuk Gazvesi’nde Rasulullah (s.a.)’tan geri kalmaları uygun olmayıp, Rasulullah’la birlikte olmaları gerekir­di. Çünkü hareket emri bunlara verilmişti. Yakınlıkları ve komşu olmaları se­bebiyle, ayrıca başkalarından daha lâyık olmaları nedeniyle özellikle bunlar kı­nanmıştır. Yahut buradaki ifadeden anlatılmak istenen savaştan geri kalma­maları için azarlandıklarıdır. Çünkü savaşa katılmayıp geride kalan kimse kendi canını Rasulullah (s.a.)’ın nefsine tercih etmektedir. Halbuki Rasulullah (s.a.)’ı kendi nefsimizden daha çok sevip tercih etmek mecburiyetindeyiz.

Bu ifadeden ilk bakışta bütün bu kabilelere cihadın farz olduğu anlaşıl­maktadır. Gayet tabii “Allah hiçbir nefse taşıyacağı yükten fazlasını yüklemez.” (Bakara, 2/286) ayeti ve “Âmâ olanlara hiçbir mahzur yoktur…” (Nur, 24/61) ayeti ve makul delillerle özür sahipleri bundan müstesnadır.

Bununla cihadın herkese tek tek “farz-ı ayn” olduğu anlaşılmamalıdır. Çünkü cihadın “farz-ı kifaye” olduğunda icma vardır. Dolayısıyla muhataplar bu umumi ifadede bizzat bildirilen kimselerdir.

Onların kendi nefislerini Rasulullah (s.a.)’m nefsine tercih etmeleri doğru olamaz. Dolayısıyla Rasulullah (s.a.) sıkıntı içindeyken onların kendi nefisleri için keyif ve rahatı tercih etmeleri de uygun değildir.

Onların savaştan geri kalmaya hakları yoktur. Bilakis Rasulullah (s.a.)’a uymaları ve cihad etmeleri farzdır. Çünkü onların cihad ederken uğradıkları susuzluk, yorgunluk, açlık ve Allah yolunda acı çekme gibi çektikleri meşakkat ve sıkıntılar, küfür diyarında kâfirleri öfkelendirecek bir yeri ele geçirmeleri, düşmanları esir etmek, öldürmek, mağlup etmek veya ganimet kazanmak gibi elde ettikleri başarılar, bu yaptıklarına karşılık olarak hatta ziyadesiyle bol se­vap kazanmalarına sebep olur. Bu da onların cihada katılmalarını gerektiren hususlardandır. Şüphesiz Allah iyi hareket edenlerin ecrini zayi etmez; yani kulunun iyiliğine sevap verme hususunda hiç bir şeyi esirgemeden onun karşı­lığını verir. Yine Cenab,ı Hak şöyle buyurmaktadır: “Biz güzel amel işleyen kimsenin ecrini zayi etmeyiz.” (Kehf, 18/30).

Yine savaşa katılan bu mücahitlerin Allah yolunda küçük veya büyük, ya­ni az veya çok bir mal sarf etmeleri, düşmana doğru yürürken bir vadiyi geç­meleri mutlak onlar için bol mükâfat yazılacak, Allah onları bu amellerine kar­şılık daha güzel ecirle mükâfatlandıracaktır. Çünkü Allah yolunda cihadın ga­yesi güzel İslâm’ın adını yüceltmek, imanı korumak, vatanı müdafa etmektir. Cihadı terk eden kavimler zillete ve esarete düşmüşlerdir. [1][82]